1. Kararın Özeti
Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, 2025/9144 K. sayılı kararında; bir avukatın duruşmaya katılamayacağına ilişkin “aynı gün başka bir mahkemede duruşması olduğu” yönündeki mazeretinin, ayrıca bir belge sunulmasına gerek olmaksızın UYAP üzerinden kontrol edilebilir nitelikte olduğu için geçerli kabul edilmesi gerektiğine hükmetti.
İlk derece mahkemesi, avukatın mazeretini belgelendirmediği gerekçesiyle davayı “açılmamış saymıştı”. Yargıtay, bu kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek hükmü bozdu.
2. Hukuki Dayanak
Kararda özellikle aşağıdaki düzenlemelere dikkat çekildi:
-
HMK m. 150 – Duruşmaya gelmeyen tarafın durumuna ilişkin hükümler
-
HMK m. 27 ve 32 – Hukuki dinlenilme hakkı ve dürüstlük ilkesi
-
Yargıtay içtihatları – Avukat mazeretlerinin değerlendirilmesinde şekilcilikten kaçınılması
Yargıtay, hukuk yargılamasında amaçlanan şeyin “şekil şartlarının körü körüne uygulanması değil, maddi gerçeğe ve hakkaniyete uygun çözüme ulaşmak” olduğunu vurguladı.
3. Yargıtay’ın Gerekçesi
Yargıtay, somut olayda iki temel usulsüzlük tespit etti:
A. Duruşma günü değişikliğinin avukata tebliğ edilmemesi
Dosya, mahkemenin bölünmesi sebebiyle farklı bir mahkemeye aktarılmış, ancak taraflara yeni esas numarası ve duruşma günü tebliğ edilmemişti.
Bu nedenle, avukatın duruşmaya katılmaması kendisine yüklenemez.
B. Avukatın mazeretinin belgelendirilmesi gerekmediği
Davacı vekili, 08.02.2022 tarihli duruşmaya ilişkin mazeret dilekçesinde:
-
Aynı gün ve saatte başka bir mahkemede duruşması olduğunu belirtmiş,
-
Bu durumu UYAP üzerinden kontrol edilebilir şekilde bildirmişti.
Mahkeme, “belge yok” diyerek mazereti reddetmişti.
Yargıtay bu yaklaşımı hatalı buldu:
“Avukatın aynı gün başka bir duruşması olduğunu belirtmesi, UYAP’tan kontrol edilebilir nitelikte olduğundan belgelendirme zorunluluğu yoktur.”
Bu nedenle davanın açılmamış sayılması ağır bir hak kaybına yol açtığından bozma gerekti.
4. Değerlendirme
Karar, uygulamada sık karşılaşılan iki önemli soruna açıklık getiriyor:
1) Mahkemeler arasında dosya aktarımında tebligat eksiklikleri
Mahkeme değişmişse, yeni duruşma günü ve esas numarası taraflara usulüne uygun tebliğ edilmek zorunda. Tebligat yapılmadan duruşmaya gelinmediği gerekçesiyle “işlemden kaldırma” kararı verilemez.
2) Avukat mazeretlerinde gereksiz belge şartı
Avukatların aynı gün başka bir duruşmada bulunması:
-
UYAP sisteminde görülmektedir,
-
Bu nedenle belge sunulması zorunlu değildir,
-
Mazeretin geçerli olduğu kabul edilmelidir.
Yargıtay, şekilcilik yerine hakkaniyet ve adil yargılanma hakkını esas alarak, avukat mazeretlerinin kolaylaştırıcı bir şekilde değerlendirilmesi gerektiğini ortaya koymuştur.
5. Sonuç: Bu Karar Vatandaş ve Avukatlar İçin Ne Anlama Geliyor?
-
Avukatların aynı gün birden fazla duruşması olabilir. Bu durum yargı sisteminin normal bir sonucudur.
-
Avukatın “başka duruşmam var” şeklindeki mazereti, UYAP’tan kontrol edilebilir nitelikte olduğu için belgelenmesi zorunlu değildir.
-
Mahkeme, mazereti reddedip davayı açılmamış sayamaz.
-
Tebligat eksikliği varsa tarafların kusurlu sayılması mümkün değildir.
-
Karar, hem avukatların hem de davacıların hak kaybı yaşamaması açısından önemli bir içtihat niteliği taşımaktadır.
İlk yorum yapan siz olun