İşçilik alacakları davalarında en önemli delillerden biri olan elektronik devam kontrol sistemleri (PDKS) kayıtlarına ilişkin Yargıtay 9. Hukuk Dairesi tarafından verilen karar, uygulamadaki önemli bir tereddüdü giderdi. Karara göre, elektronik kayıtlarda zaman damgası bulunmaması, tek başına bu kayıtların hükme esas alınmasına engel değildir. Kayıtlara müdahale edildiği somut delillerle kanıtlanmadıkça, bu kayıtlar geçerli delil olarak kabul edilecektir.
Kararın Künyesi
| Karar Veren Merci | Yargıtay 9. Hukuk Dairesi |
| Esas No | 2025/4533 |
| Karar No | 2025/5540 |
| Karar Tarihi | 30 Haziran 2025 |
| Konu | Elektronik kayıtların (PDKS) delil niteliği, zaman damgası, fazla çalışma ücreti |
Uyuşmazlığın Konusu
Ankara Bölge Adliye Mahkemesi’nin 8. ve 9. Hukuk Daireleri arasında, ASKİ Genel Müdürlüğü’nde çalışan işçilerin fazla çalışma ve hafta tatili alacaklarının ispatı konusunda içtihat farklılığı oluştu:
| Daire | Yaklaşım |
|---|---|
| Ankara BAM 8. Hukuk Dairesi | PDKS kayıtlarında zaman damgası yoksa (mühürlenmemişse) bu kayıtlar dışarıdan müdahaleye açıktır ve itibar edilemez. Fazla çalışma tanık beyanıyla ispatlanmalıdır. |
| Ankara BAM 9. Hukuk Dairesi | Kamu kurumu olan davalı işverenin sunduğu PDKS kayıtları esastır. Kayıt bulunan dönemler için tanık beyanına itibar edilmez, kayıtlara göre hesaplama yapılır. |
Ankara Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Daireleri Başkanlar Kurulu, bu aykırılığın giderilmesi için dosyayı Yargıtay 9. Hukuk Dairesi’ne gönderdi.
Yargıtay’ın Değerlendirmesi
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, kararında iki temel uyuşmazlık noktasını ele aldı:
1. Faiz Başlangıcına İlişkin Uyuşmazlık (Daha Önce Karar Verilmiş)
Daire, fazla çalışma ve hafta tatili alacaklarına uygulanacak faizin başlangıç tarihi konusunda daha önce 21.03.2022 tarihli kararıyla uyuşmazlığı giderdiğini belirterek, bu konuda yeniden karar verilmesine yer olmadığına hükmetti. (Söz konusu kararda, arabuluculuk son tutanak tarihinin faiz başlangıcı olduğu yönünde içtihat birliği sağlanmıştı.)
2. Elektronik Kayıtların (PDKS) Delil Değeri
Asıl önemli uyuşmazlık, işçilerin günlük çalışma sürelerini gösteren elektronik kayıtların (Personel Devam Kontrol Sistemi – PDKS) delil olarak kabul edilip edilemeyeceği noktasındaydı.
Yargıtay’ın bu konudaki tespitleri şöyle:
a) İspat Yükü ve Deliller
-
Fazla çalışma yaptığını iddia eden işçi, bu iddiasını ispatla yükümlüdür.
-
İşyeri kayıtları, özellikle işe giriş-çıkışı gösteren belgeler, delil niteliğindedir.
-
Yazılı belgelerle ispat mümkün değilse tanık beyanlarına başvurulabilir.
b) Elektronik Kayıtlarda Zaman Damgası Sorunu
Ankara BAM 8. Hukuk Dairesi’nin kararına esas alınan bilirkişi raporunda, PDKS kayıtlarının zaman damgası ile mühürlenmediği ve bu nedenle dışarıdan müdahaleye açık olduğu belirtilmişti. Ancak Yargıtay, bu yaklaşımı eleştirdi:
-
Raporda, kayıtlara fiilen müdahale edildiğine dair somut bir tespit bulunmuyordu.
-
Bilirkişi raporunda, zaman damgası uygulamasının yüksek maliyet nedeniyle kamu kurumlarında dahi yaygın olarak kullanılmadığı ifade edilmişti.
-
Sistemin 04.03.2016’dan beri çalıştığı ve verilerin tarih/saat olarak kaydedildiği belirtilmişti.
c) Yargıtay’ın Temel İlkesi
“Elektronik kayıtlarda zaman damgasının olmaması, somut bir müdahalenin varlığı kanıtlanmadıkça, bu kayıtların çalışma sürelerinin belirlenmesinde esas alınmasına engel teşkil etmez. Müdahale edildiği kanıtlanamayan elektronik kayıtların aksi tanık beyanlarıyla ispat edilemez.”
Yani:
-
Zaman damgası yok diye kayıtları peşinen reddetmek hatalıdır.
-
Müdahale iddiası somut delillerle ispatlanmalıdır (örneğin, sistem loglarına müdahale edildiğine dair teknik tespit, iki farklı kayıt arasında çelişki vb.).
-
Müdahale ispatlanamıyorsa, kayıtlar geçerlidir ve tanık beyanlarına üstün tutulur.
Kararın Sonucu
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, uyuşmazlığın Ankara BAM 9. Hukuk Dairesi kararları doğrultusunda giderilmesine karar verdi:
Fazla çalışma ve hafta tatili ücreti davalarında, işveren tarafından sunulan elektronik kayıtlara (PDKS) itibar edilir. Bu kayıtlarda zaman damgası bulunmaması, tek başına delil olarak kullanılmalarını engellemez. Kayıtlara müdahale edildiği somut delillerle ispatlanmadıkça, tanık beyanları değil kayıtlar esas alınır.
Karar oy birliğiyle alınmıştır.
Kararın Pratik Sonuçları
Bu karar, özellikle kamu kurumları ve büyük özel şirketler gibi elektronik devam takip sistemi kullanan işverenler açısından büyük önem taşıyor:
| Açıdan | Sonuç |
|---|---|
| İşverenler | PDKS kayıtlarını saklamalı ve gerektiğinde mahkemeye sunmalı. Kayıtların güvenilir olduğu karinesinden yararlanacaklar. |
| İşçiler | Kayıtlara müdahale edildiğini ispatlamak zorunda. Soyut iddialar yeterli değil; teknik delil (bilirkişi raporu, sistem logları) gerekiyor. |
| Hâkimler | Elektronik kayıtları reddederken “zaman damgası yok” gerekçesi yeterli değil; müdahale olup olmadığı araştırılmalı. |
Örnek Durum
Bir işçi, PDKS kayıtlarında günde 8 saat görünmesine rağmen fiilen 10 saat çalıştığını iddia ediyorsa:
-
Eski yaklaşım (8. Daire): Zaman damgası yok, kayıtlara güvenilmez, tanıklar dinlenir.
-
Yeni yaklaşım (Yargıtay): Kayıtlara müdahale edildiği kanıtlanmadıkça, kayıtlar esastır. Tanık söylemiyle kayıtlar çürütülemez.
Kararın Künyesi ve Anahtar Kelimeler
-
Karar Mercii: Yargıtay 9. Hukuk Dairesi
-
Esas No: 2025/4533
-
Karar No: 2025/5540
-
Karar Tarihi: 30.06.2025
-
Anahtar Kelimeler: Fazla çalışma ücreti, hafta tatili ücreti, PDKS, elektronik kayıt, zaman damgası, ispat yükü, müdahale iddiası, Bölge Adliye Mahkemesi kararları arasındaki uyuşmazlık
Bu makale, bilgilendirme amaçlı olup hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Somut uyuşmazlıklarınız için mutlaka bir avukata danışınız.
Değerlendirme: Yargıtay’ın bu kararı, dijitalleşen iş hayatında delil kurallarını güncelleyen önemli bir içtihattır. “Zaman damgası yoksa delil değeri yoktur” şeklindeki katı yaklaşımı reddederek, fiili müdahale kriterini getirmiştir. Bu sayede, milyonlarca çalışanın kayıtlarının bulunduğu sistemlerin mahkemelerde geçersiz sayılmasının önüne geçilmiş, hem işverenlerin hem de işçilerin hukuki güvenliği artırılmıştır.
cecenhukuk.com için hazırlanmıştır. Kaynak gösterilerek alıntı yapılabilir.
İlk yorum yapan siz olun