T.C. YARGITAY 14. HUKUK DAİRESİ
2020/1506 E., 2020/4337 K. – Karar Tarihi: 02.07.2020
2017/2476 E., 2021/1113 K. – Karar Tarihi: 22.02.2021
KARARLARIN ORTAK NOKTASI: MİRAS PAYININ DEVRİ SÖZLEŞMELERİNİN HUKUKİ GEÇERLİLİĞİ
Yargıtay 14. Hukuk Dairesi, peş peşe verdiği iki önemli kararda, mirasçılar arasında yapılan yazılı miras payı devri sözleşmelerinin geçerli olduğunu ve ifa edilebilir nitelik taşıdığını açıkça ortaya koymuştur. Daireye göre, elbirliği mülkiyeti bu sözleşmenin geçerliliğini ve ifasını engellemez. Bu durum özellikle tapu iptali ve tescil ile alacak taleplerine konu davalarda hayati öneme sahiptir.
1. KARAR: TAPU İPTALİ VE TESCİL TALEBİNİN REDDİ HUKUKA AYKIRIDIR (2020/1506 E., 2020/4337 K.)
Davacı, murislerden intikal edecek hisselerin satışına ilişkin olarak davalı mirasçılarla yazılı sözleşmeler imzalamış, bedelini ödemiş ve zilyetliği devralmıştır. Ancak tapuda devir gerçekleşmeyince, tapu iptali ve tescil davası açmıştır.
Mahkemece, davanın reddine karar verilmiş; ancak Yargıtay, mirasçılar arası yapılan yazılı miras payı devri sözleşmesinin geçerli olduğu ve ifa edilebilir nitelik taşıdığı gerekçesiyle bu kararı bozmuştur. Özellikle şu tespit önemlidir:
“Mirasçılar arasında yapılan bu tür sözleşmeler yapıldıkları tarihten itibaren ifa olanağına sahiptir. Taşınmazın elbirliği mülkiyetine tabi olması, bu isteğe engel oluşturmaz.”
2. KARAR: ZAMANAŞIMI SÜRESİ, MİRASIN PAYLAŞILMASI TARİHİNDEN İTİBAREN İŞLER (2017/2476 E., 2021/1113 K.)
Davacı, kardeşlerinden yazılı ve sözlü beyanlarla miras paylarını devraldığını iddia ederek, kamulaştırılan taşınmazlardan elde edilen bedelin kendisine ödenmesini talep etmiştir.
Yerel mahkeme, alacak talebini zamanaşımı nedeniyle reddetmiş; ancak Yargıtay bu kararı şu gerekçeyle bozmuştur:
“Miras payının devri sözleşmesinde zamanaşımı, tüm terekenin paylaştırılmasından itibaren başlar. Bu nedenle zamanaşımı süresi, sözleşmenin ifa olanağının başladığı ve paylaşmanın yapıldığı tarihten itibaren işler.”
Ayrıca, davalı … ile yazılı sözleşme yapılmadığı için bu kişi yönünden davanın reddi yerinde bulunmuş; ancak diğer davalılar yönünden somut değerlendirme yapılmadan zamanaşımı gerekçesiyle davanın reddi hatalı bulunmuştur.
YARGITAY NE DİYOR?
Her iki kararda da Yargıtay, TMK m. 677 ve 678 hükümlerine açıkça atıf yaparak;
-
Mirasçılar arasında yapılan yazılı pay devir sözleşmelerinin geçerli olduğunu,
-
Bu sözleşmelerin ifa edilebilir olduğunu,
-
Elbirliği mülkiyetinin ifaya engel teşkil etmediğini,
-
Zamanaşımı süresinin miras paylaşımı ile başladığını
vurgulamıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME
Bu kararlar, miras hukukunda uygulamada sıkça karşılaşılan “yazılı sözleşmeye rağmen devir yapılmaması” ya da “tapu işleminin zamanında yapılmadığı durumlarda zamanaşımı savunması” gibi problemlere ışık tutmaktadır. Özellikle taşınmazların mülkiyetine dair uyuşmazlıklarda;
-
Sözleşme yazılıysa ve taraflar mirasçılar ise, ifa istenebilir.
-
Elbirliği mülkiyeti ifa engeli değildir.
-
Miras payı paylaşılmadıysa zamanaşımı başlamaz.
Bu yönleriyle kararlar, mirasçılar arası hukuki ilişkilerde hem sözleşmesel güveni hem de dava stratejisini doğrudan etkilemektedir.
ETİKETLER:
MİRAS PAYININ DEVRİ • YAZILI SÖZLEŞME • ZAMANAŞIMI • ELBİRLİĞİ MÜLKİYETİ • TAPU İPTALİ • TESCİL • ALACAK DAVASI • YARGITAY 14. HUKUK DAİRESİ • TMK 677 • MURİSTEN İNTİKAL • MİRAS HUKUKU
İlk yorum yapan siz olun