İş hayatında kadın çalışanlara tanınan en önemli yasal haklardan biri, evlilik sebebiyle işten ayrılma durumunda kıdem tazminatı alabilme imkanıdır. Ancak bu hakkın kullanımı, kanun koyucu tarafından oldukça sıkı şekil şartlarına ve sürelere bağlanmıştır.
Halk arasında “evlilik tazminatı” olarak da bilinen bu hakkın yanlış kullanılması, yıllarca verilen emeğin karşılığı olan kıdem tazminatının kaybedilmesine yol açabilmektedir. Özellikle istifa dilekçesinin verildiği tarih ile resmi nikah tarihi arasındaki sıralama, uyuşmazlıkların en temel noktasını oluşturur.
Evlilik Nedeniyle Fesih Hakkı Nedir?
Halen yürürlükte olan 1475 sayılı İş Kanunu m.14 düzenlemesine göre; kadın işçinin evlendiği tarihten itibaren bir yıl içinde kendi arzusu ile iş sözleşmesini sona erdirmesi halinde kıdem tazminatına hak kazanacağı hüküm altına alınmıştır.
Bu hak yalnızca kadın işçilere tanınmış pozitif ayrımcılık içeren bir düzenlemedir. Erkek işçilerin evlilik nedeniyle işten ayrılarak kıdem tazminatı talep etme hakkı yasal olarak bulunmamaktadır.
Kadın İşçinin Evlilik Tazminatı Şartları Nelerdir?
Bir kadın işçi kıdem tazminatı alabilmek için evlilik nedenine dayanıyorsa, aşağıdaki yasal şartları eksiksiz olarak yerine getirmelidir:
-
Resmi Evlilik Şartı: Dini nikah veya nişanlılık tazminat hakkı doğurmaz. Mutlaka resmi makamlar önünde geçerli bir evlilik işlemi yapılmalıdır.
-
1 Yıllık Hak Düşürücü Süre: İş akdinin, resmi nikah tarihinden itibaren başlayan 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde feshedilmesi zorunludur.
-
En Az 1 Yıllık Kıdem: İşçinin o işyerinde (aynı işverene bağlı olarak) en az 1 tam yıl çalışmış olması gerekmektedir.
-
Yazılı Bildirim: İşverene sunulacak istifa dilekçesinde, işten ayrılma gerekçesinin açıkça “evlilik” olduğu belirtilmelidir.
Yargıtay Kararı Işığında Fesih Tarihinin Önemi
Evlilik nedeniyle işten ayrılma sürecinde en sık yapılan hata, düğün veya nikah hazırlıkları telaşıyla iş sözleşmesinin resmi nikahtan önce sonlandırılmasıdır. T.C. Yargıtay 9. Hukuk Dairesi’nin yakın tarihli bir kararı (Esas:2024/4245, Karar:2024/5687), bu konudaki hukuki çerçeveyi kesin sınırlarla çizmiştir.
Söz konusu Yargıtay kararına konu olan olayda; davacı kadın işçi, 26 Ocak 2022 tarihinde “evlilik sebebiyle” işten ayrılmak istediğini belirten bir istifa dilekçesi vermiştir. Ancak işçinin resmi evliliği dilekçeden iki gün sonra, 28 Ocak 2022 tarihinde gerçekleşmiştir. İlk derece mahkemesi işçiyi haklı bularak tazminata hükmetmişse de, Yargıtay bu kararı bozmuştur.
Evlenmeden Önce İstifa Eden İşçi Tazminat Alabilir mi?
Yüksek Mahkeme’nin kararına göre bu sorunun yanıtı kesin bir şekilde hayırdır. Yargıtay, fesih hakkının evlilik tarihinden sonraya ilişkin bir hak olduğunu açıkça vurgulamıştır.
Yani evlenmeden önce istifa kıdem tazminatı hakkını tamamen ortadan kaldırır. İşçi, resmi nikah defterine imza atmadan yalnızca “evleneceğim” gerekçesiyle işten ayrılamaz. Hukuken geçerli bir fesihten söz edebilmek için önce resmi evliliğin gerçekleşmesi, ardından evlilikten sonra fesih bildiriminin yapılması şarttır.
CN Avukatlık Bürosu Karar Değerlendirmesi
CN Avukatlık Bürosu olarak iş hukuku pratiğimizde sıkça karşılaştığımız bu durum, işçilerin yasal haklarını kulaktan dolma bilgilerle kullanmalarının ne denli riskli olduğunu bir kez daha kanıtlamaktadır.
Evlilik tazminatı şartları kanunda oldukça net ifade edilmesine rağmen, uygulamada evlilik hazırlıkları (çeyiz dizme, taşınma vb.) için erkenden işten ayrılan kadın çalışanlar büyük mağduriyetler yaşamaktadır. Yargıtay kararı şüpheye yer bırakmayacak kadar açıktır: Evlilik nedeniyle fesih hakkı, nikah cüzdanı ele alındıktan sonra doğar. Fesih bildirimi, evlilik tarihinden önce yapılamaz.
Hak Kaybı Yaşamaması İçin Uzman Desteği Alın
İş sözleşmesinin feshi, ihbar süreleri ve kıdem tazminatı hesaplamaları son derece teknik konulardır. Hatalı bir tarih veya eksik bir dilekçe metni, yılların emeğini heba edebilir. İşten ayrılma sürecini başlatmadan önce deneyimli bir iş hukuku avukatı ile süreci planlamak en güvenli yoldur.
Siz de evlilik sebebiyle veya haklı nedenlerle işten ayrılma sürecindeyseniz, hak kayıplarının önüne geçmek ve işçilik alacaklarınızı eksiksiz temin etmek için CN Avukatlık Ofisinin uzman avukat kadrosuyla iletişime geçebilir, hukuki danışmanlık hizmetimizden faydalanabilirsiniz.
İlk yorum yapan siz olun