Günümüzde sosyal güvenlik sistemlerinde önemli reformlardan biri, ev hanımlarının da emeklilik hakkından faydalanabilmesinin önünü açan düzenlemelerdir. 2025 yılı itibarıyla yürürlüğe girmesi beklenen torba yasa ile birlikte, uzun yıllar boyunca ev işleriyle ilgilenen ancak sosyal güvencesi olmayan kadınlara emeklilik imkânı tanınması hedeflenmektedir.
Bu makalede, ev hanımlarına yönelik emeklilik hakkının kapsamı, başvuru şartları, prim hesaplamaları ve dikkat edilmesi gereken detaylar ayrıntılı biçimde ele alınmaktadır.
Emeklilik hakkından kimler yararlanabilir?
Yeni düzenlemeye göre ev hanımları, daha önce herhangi bir sigortalı işte çalışmamış olsalar dahi belirli koşulları sağlamaları hâlinde emekli olabileceklerdir. Bunun için iki farklı uygulama öne çıkmaktadır:
-
25 yıllık ev hanımlarına tanınan özel emeklilik hakkı
-
15 yıl sigortalılık ve 3600 gün prim ödeme yoluyla emeklilik
25 yıl evli kalan ev hanımlarına emeklilik
25 yıl ve üzeri süredir evli olan, aktif olarak SGK veya Bağ-Kur kaydı bulunmayan, herhangi bir sosyal güvenlik kurumundan maaş almayan ve maluliyet veya yaşlılık aylığı almayan kadınlar, emeklilik hakkı elde edebileceklerdir.
Başvuru için öne çıkan bazı kriterler:
-
50 yaşını doldurmuş olmak
-
1995 ve öncesinde evlenmiş olmak
-
Gelir vergisine tabi bir işte çalışmıyor olmak
-
Türkiye’de ikamet ediyor olmak
Bu şartları sağlayan ev hanımlarının başvuruları, ikamet ettikleri yerdeki Sosyal Güvenlik Kurumu il müdürlüklerine veya e-Devlet üzerinden yapılabilir.
İsteğe bağlı sigorta ile emeklilik
Çalışmamış kadınların emeklilik hakkından faydalanabilmesi için en temel yol isteğe bağlı sigorta sistemine dâhil olmaktır. Bu sistem sayesinde ev hanımları sosyal güvenlik kapsamına girebilir ve prim ödemek suretiyle emeklilik hakkı kazanabilir.
Başvuru için gerekli belgeler:
-
İsteğe bağlı sigortalılık başvuru formu
-
Nüfus cüzdanı fotokopisi
-
1 adet vesikalık fotoğraf
-
Banka dekontu
-
İkametgâh adresine göre ilgili SGK müdürlüğüne başvuru
Emeklilik için gerekli prim gün sayısı ve yaş sınırı
-
Tam emeklilik: 25 yıl süreyle prim ödemek ve 58 yaşını doldurmak
-
Kısmi emeklilik: 15 yıl sigortalılık süresi + 5400 gün prim ödemesi + 61 yaş
Kadınlar için belirlenen yaş ve prim günleri, başvurulan yönteme göre değişiklik göstermektedir. Örneğin 30 yaşında başvuran bir ev hanımı 25 yıl boyunca prim ödese dahi, 55 yaşında değil 58 yaşında emekli olabilir.
Prim tutarı ne kadar?
Ev hanımları için belirlenen prim tutarı, brüt asgari ücretin %32’si oranında hesaplanır. 2025 yılı itibarıyla bu tutarın yaklaşık olarak 6.400 TL olduğu ve bunun üçte birinin devlet tarafından karşılanacağı öngörülmektedir. Yani ev hanımının cebinden çıkacak tutar ortalama 4.267 TL civarında olacaktır.
Prim ödemelerinde:
-
%20’lik kısım yaşlılık, malullük ve ölüm sigorta primi,
-
%12’lik kısım ise genel sağlık sigortası primi olarak ayrılmaktadır.
Toplu ödeme yapılabilir mi?
Mevcut sistemde, emeklilik hakkı için 25 yıl boyunca prim ödemesi gerekmektedir. Ancak torba yasayla birlikte geçmişe dönük toplu prim ödeme imkânı gündeme gelmiştir. Netleşmemekle birlikte, bu ödemelerin detayları yürürlüğe girecek yasa ile kesinlik kazanacaktır. Beklenti, geçmiş hizmet yıllarının borçlanılarak toplu ödenebilmesidir.
Emeklilik maaşı ne kadar olur?
Ev hanımlarının emekli maaşı, ödenen toplam prim miktarına, sigorta giriş tarihine ve yaşa göre farklılık göstermektedir. En düşük primle emekli olan bir kişinin maaşı daha düşük olurken, daha yüksek prim ödeyenler daha yüksek emekli aylığı alabilecektir. Emeklilik maaşı ortalama olarak 7.500 TL ila 13.000 TL aralığında değişebilir.
Yurt dışında yaşayan ev hanımları için borçlanma imkânı
Yurt dışında ikamet eden ev hanımları da Türkiye’de emekli olabilmektedir. Bunun için:
-
18 yaşını doldurmuş olmak
-
Ev hanımı olarak geçen süreleri belgelendirmek
-
Gerekli belgelerle birlikte SGK’ya başvurmak
gerekmektedir.
Gerekli belgeler:
-
İkametgah belgesinin tercümeli ve noter onaylı hali
-
Pasaport giriş/çıkış kayıtları
-
Ataşelik veya müşavirlikten alınacak onaylı belgeler
Yurt dışı borçlanması ile emekli olmak isteyenlerin ödeyeceği günlük borçlanma bedeli, 2025 itibarıyla ortalama 150-220 TL aralığında değişmektedir.
Sık sorulan sorular
1. Ev hanımı emeklilik başvurusu nereden yapılır?
e-Devlet üzerinden veya doğrudan SGK il müdürlüklerinden yapılabilir.
2. Ev hanımları için yaş sınırı nedir?
25 yıl prim ödeyen kadınlar için 58 yaş, 15 yıl sigortalılık ve 5400 prim gününü tamamlayanlar için 61 yaş.
3. Ev hanımları çalışmaya başladıktan sonra emeklilik haklarını kaybeder mi?
Hayır. İsteğe bağlı sigorta başvurusu yapıldıktan sonra çalışmaya başlanması halinde sigorta durumu değişir, ancak prim ödemeleri farklı statüden devam eder.
Sonuç
Ev hanımlarına emeklilik hakkı, Türkiye’de sosyal güvenlik alanında kadınların ekonomik güvenliğini sağlamaya yönelik önemli bir adımdır. Uzun yıllar boyunca evde çocuk büyüten, ailesine destek olan, ancak sosyal güvenlik kapsamına hiç girmemiş milyonlarca kadının emeklilik güvencesine kavuşması için başlatılan bu düzenleme, sadece bireysel değil toplumsal açıdan da olumlu bir gelişmedir.
Bu haklardan yararlanmak isteyen ev hanımlarının yasal şartları titizlikle yerine getirmesi, başvuru süreçlerini dikkatle takip etmesi ve gerekirse uzman desteği alması önerilir.
İlk yorum yapan siz olun