HGK Esas: 2025/67 – Karar: 2025/37 – Tarih: 12.02.2025
GİRİŞ
Eczanelerin Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) ile yaptığı ilaç temin protokolü çerçevesinde, kimlik kontrolü ve reçete sahteciliğine ilişkin yükümlülükleri hayati öneme sahiptir. Ancak özellikle üçüncü kişilerin sahte reçetelerle ilaç temin etmesi gibi durumlarda, eczacıların kusursuz olduğunu iddia ettikleri hâllerde dahi sorumluluklarının sınırları tartışma konusu olmaktadır.
İşte bu kapsamda, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu 12.02.2025 tarihli kararında; eczacının kimlik tespit yükümlülüğünü ihlal ettiği hâllerde, kastı olmasa dahi, reçete bedelinin SGK’ya bırakılamayacağını, bedelin eczacının hak edişlerinden kesilebileceğini hükme bağlamıştır.
SOMUT OLAY
Davacı eczacı, SGK tarafından kendisine gönderilen yazı ile, sahte olduğu anlaşılan bir reçete kapsamında fatura edilen 12.057,63 TL’lik ilaç bedelinin ve faizinin hak edişlerinden kesildiğini öğrenmiş ve bu işleme karşı iptal davası açmıştır. Eczacı, kendisinin olayda hiçbir kusuru olmadığını, sahte reçeteyi sunan kişilerin dolandırıcılık yaptığını ve kimlik kontrol yükümlülüğünü yerine getirdiğini savunmuştur.
Davalı SGK ise, eczacının kimlik kontrolünü usulüne uygun biçimde yapmadığını, sahte reçeteyle gelen kişiden yalnızca sözlü beyan alındığını ve reçete arkasına herhangi bir resmî kimlik bilgisi kaydedilmeden ilaçların teslim edildiğini ileri sürerek kesintinin hukuka uygun olduğunu savunmuştur.
MAHKEME AŞAMALARI
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Adana 4. Asliye Hukuk Mahkemesi, eczacının kastının olmadığını, cezai işlem uygulanmadığını ve dolandırıcıların mahkûm olduğunu belirterek davayı kabul etti. Mahkeme, reçete bedelinin eczacıdan tahsil edilmesini hukuka aykırı buldu.
ÖZEL DAİRE (KAPATILAN 13. HD) BOZMA KARARI
Yargıtay 13. Hukuk Dairesi, protokol hükümlerine göre kimlik kontrol yükümlülüğü eczacıya ait olduğundan, eczacının kusuru olmasa bile reçete bedelinin SGK tarafından tahsil edilebileceğini belirterek kararı bozdu.
DİRENME KARARI VE HUKUK GENEL KURULU İNCELEMESİ
Mahkeme bozma kararına direnmiş, ancak HGK usul eksikliği nedeniyle ilk direnme kararını bozmuştur. Eksikliğin giderilmesinden sonra verilen ikinci direnme kararı da, HGK tarafından esas yönünden incelenmiş ve aşağıdaki gerekçelerle bozulmuştur.
HUKUK GENEL KURULU GEREKÇESİ
ECZACININ KİMLİK TESPİTİ YÜKÜMLÜLÜĞÜ
HGK; 5510 sayılı Kanun’un 67, 71 ve 103. maddeleri, Sağlık Uygulama Tebliği (SUT) ve eczacılık protokolü hükümleri çerçevesinde eczacıların başvuru sahiplerinin kimliklerini nüfus cüzdanı, ehliyet, pasaport gibi belgelerle usulüne uygun biçimde tespit etme yükümlülüğü altında olduğunu belirtmiştir.
KUSURSUZLUK, SORUMLULUĞU ORTADAN KALDIRMAZ
Her ne kadar eczacıya protokolün cezai şart maddeleri uygulanmamış ve kastı bulunmadığı tespit edilmiş olsa da; kimlik kontrolü yapılmadan teslim edilen ilaç nedeniyle Kurumun uğradığı zararın eczacı üzerinde kalması gerektiği ifade edilmiştir.
HGK’ya göre, Kurumun zararının kastı olmayan eczacıya yüklenmesi, açık mevzuat hükümleri gereği zorunludur. Eczacının zararını ancak suçu işleyen kişilerden tazmin yoluyla geri alabileceği vurgulanmıştır.
KARARIN ÖNEMİ VE HUKUKİ SONUÇLAR
1. ECZACILARIN SORUMLULUK ALANI GENİŞLEDİ
Karar, eczacıların protokollerde yer alan kimlik kontrol yükümlülüğüne titizlikle uyması gerektiğini, aksi hâlde kastı olmasa bile zarardan sorumlu tutulacaklarını ortaya koymuştur.
2. CEZAİ YAPTIRIM UYGULANMAMASI, HUKUKİ SORUMLULUĞU ORTADAN KALDIRMAZ
Yargıtay, cezai şartın uygulanmamasını, zararın eczacıya yüklenmesine engel görmemektedir. Bu, idari ceza ile hukukî sorumluluk arasında ayrım yapılması gerektiğini göstermektedir.
3. SGK’NIN KESİNTİ YETKİSİ HUKUKEN GEÇERLİDİR
Taraflar arasında akdedilen protokol ve ilgili mevzuat kapsamında, SGK’nın sahte reçeteden doğan zararları eczacının hak edişinden kesme yetkisi hukukî dayanaklara sahiptir.
SEO UYUMLU ANAHTAR KELİMELER
-
Eczacı kimlik kontrolü yükümlülüğü
-
Sahte reçete SGK kesinti
-
Yargıtay eczacı sorumluluğu
-
SGK ilaç temin protokolü
-
Eczane reçete bedeli kesintisi
-
Reçete sahteciliği Yargıtay kararı
-
Eczacı protokol sorumluluğu
-
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu karar incelemesi
-
2025 Yargıtay kararları
-
Eczanelerde kimlik tespiti zorunluluğu
SONUÇ
Bu içtihat, yalnızca somut uyuşmazlık için değil, tüm eczaneler açısından önemli bir emsal teşkil etmektedir. Eczacılar, hizmet sundukları kişilerin kimlik tespitini titizlikle yapmadıkları takdirde, kasıt bulunmasa dahi, doğan zararlardan hukuken sorumlu tutulabileceklerini dikkate almalıdır.
Bu tür davalarda savunmanın yalnızca “kusurum yok” argümanına dayandırılması yeterli görülmemekte, aksine kimlik kontrol prosedürünün eksiksiz yerine getirildiğinin belgelenmesi aranmaktadır.
İlk yorum yapan siz olun