Günümüzde yurt dışında evlenip boşanan birçok Türk vatandaşı, bu boşanmanın Türkiye’de de geçerli olup olmadığını merak etmektedir. Özellikle yeni bir evlilik yapmak, soyadı değişikliği ya da miras gibi hukuki işlemler söz konusu olduğunda bu konu daha da önem kazanır. Peki, yurt dışında gerçekleşen bir boşanma Türkiye’de doğrudan geçerli midir? Cevap net: Hayır, doğrudan geçerli değildir. Türkiye’de geçerli olabilmesi için bazı hukuki işlemler gereklidir.
Yurt Dışındaki Boşanma Kararı Türkiye’de Neden Doğrudan Geçerli Sayılmaz?
Yabancı mahkemelerde verilen boşanma kararları, Türk hukukuna göre doğrudan sonuç doğurmaz. Bunun nedeni, her devletin kendi yargı bağımsızlığına sahip olması ve başka bir ülkenin verdiği kararı kendi resmi kayıtlarına doğrudan işleyememesidir.
Bu noktada iki önemli hukuki kavram devreye girer: tanıma ve tenfiz.
Tanıma Nedir?
Tanıma, yabancı bir mahkemenin verdiği boşanma kararının, yalnızca boşanma sonucunu Türkiye’de geçerli kılmak üzere Türk mahkemesi ya da noterlik aracılığıyla tanınması işlemidir.
Eğer boşanma kararı yalnızca evliliğin sona ermesine ilişkinse ve içerisinde velayet, nafaka, tazminat gibi icrai hükümler yer almıyorsa, sadece tanıma yeterlidir. Bu işlem yapıldığında, Türkiye’deki nüfus kayıtları da güncellenir ve taraflar resmî olarak boşanmış sayılır.
Tenfiz Nedir?
Tenfiz ise, yabancı mahkeme kararında boşanmanın yanı sıra nafaka, velayet, mal paylaşımı gibi hükümler varsa, bu kararın Türkiye’de de icra edilebilir hâle gelmesini sağlar. Yani boşanma kararının yalnızca tanınması değil, aynı zamanda Türkiye’de uygulanabilir olması sağlanır.
Örneğin yabancı mahkeme çocuk velayetini bir eşe vermişse, bu kararın Türkiye’de de geçerli olabilmesi için tenfiz kararı alınmalıdır.
Tanıma ve Tenfiz Başvurusu Nasıl Yapılır?
Tanıma ve tenfiz işlemleri, Aile Mahkemelerinde açılacak dava ile gerçekleştirilir. İşte genel prosedür:
Gerekli Belgeler:
-
Yabancı mahkemenin verdiği boşanma kararının aslı ve apostil şerhli onaylı tercümesi
-
Kararın kesinleştiğini gösterir belge
-
Tarafların kimlik bilgileri
-
Türkiye’deki adresleri
Başvuru Süreci:
-
Dava, taraflardan birinin Türkiye’deki yerleşim yerindeki Aile Mahkemesi‘nde açılır.
-
Diğer eş Türkiye’de bulunuyorsa davaya dahil edilir; yurtdışındaysa tebligat yapılması gerekir.
-
Mahkeme, usul şartları yerine geldiyse tanıma ve/veya tenfiz kararı verir.
-
Kararın kesinleşmesinden sonra nüfus müdürlüğü bu durumu kayıtlara işler.
Yeni Düzenleme ile Noter Üzerinden Tanıma Mümkün Mü?
Evet. 2018 yılında yapılan düzenlemeyle, yurt dışında verilen boşanma kararlarının tarafların birlikte başvurması hâlinde noter veya konsolosluk aracılığıyla tanınması mümkün hâle geldi. Ancak burada dikkat edilmesi gereken nokta şudur:
-
Bu işlem yalnızca boşanma kararının tanınmasıyla sınırlıdır.
-
Tenfiz işlemleri noterlikte yapılamaz.
-
Taraflar birlikte ve aynı anda noterliğe başvurmalıdır.
Tanıma-Tenfiz Yapılmazsa Ne Olur?
Tanıma ve tenfiz işlemleri yapılmazsa, yurt dışında boşanmış olsanız bile Türkiye’de hâlen evli gözükürsünüz. Bunun olası sonuçları şunlardır:
-
Türkiye’de yeniden evlenemezsiniz.
-
Nüfus kayıtlarında hâlen evli görünürsünüz.
-
Miras işlemlerinde eski eş hâlâ yasal mirasçınız olur.
-
Banka, tapu, sosyal güvenlik işlemlerinde sorun yaşarsınız.
Bu nedenle, boşanma kararının Türkiye’de geçerli olması için tanıma (ve gerekiyorsa tenfiz) işlemi mutlaka yapılmalıdır.
Sonuç: Yurt Dışında Boşanmak Yeterli Değil, Türkiye’de Tanıma Gerekir
Yurt dışında alınan boşanma kararı, Türkiye’de kendiliğinden geçerli sayılmaz. Boşanmanın Türkiye’de de resmi sonuç doğurabilmesi için Aile Mahkemesi’nde tanıma ya da tenfiz davası açılması veya bazı durumlarda noter aracılığıyla tanıma işleminin yapılması gerekir.
Bu süreçlerde hak kaybı yaşamamak için bir avukattan hukuki destek alınması tavsiye edilir. Unutulmamalıdır ki, hukuki işlemlerde zaman kaybı, hak kaybına yol açabilir.
İlk yorum yapan siz olun