T.C.
Yargıtay
2. Hukuk Dairesi
2023/2154 E., 2023/6569 K.
“İçtihat Metni”
MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/1643 E., 2022/2100 K.
KARAR : İstinaf başvurusunun kısmen kabulü ile yeniden esas hakkında karar
İLK DERECE MAHKEMESİ : İstanbul Anadolu 11. Aile Mahkemesi
SAYISI : 2021/791 E., 2022/457 K.
Taraflar arasındaki aile konutu nedeniyle ipoteğin kaldırılması, tapu iptali ve tescil davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir. Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile hükmün kaldırılarak eksiklikler giderilmek üzere İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.
Gönderme kararı sonrasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne, ipoteğin kaldırılmasına, taşınmazın davalı eş adına tesciline karar verilmiştir.
Kararın davalı banka vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kısmen kabulü ile yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı banka vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava ve cevaba cevap dilekçesinde özetle; davaya konu adreste bulunan aile apartmanının 4 nolu dairesinde eşi … ve çocukları ile birlikte 40 yıldan fazla süredir aile konutu olarak ikamet ettiklerini, aynı binanın diğer dairelerinde de kayın validesi, kayın biraderi ve görümcesinin aileleriyle birlikte oturduğunu, …’ün sahibi olduğu şirket için davalı… Bankasından davacının onayı olmaksızın bir veya birden fazla kredi çekildiğini, davalı …’in de davacının onayı olmaksızın bu kredi işlemine karşılık binada bulunan hissesine ipotek tesis ettiğini, devamında kredi borçlusu şirketin krediyi ödeyememesi üzerine davalı bankanın ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile takip başlatıldığını bunun sonucunda da icra aracılığı ile söz konusu taşınmazı alacağa mahsuben bankanın satın aldığını ve tapuda adına tescil ettirildiğini, davalı bankanın icra takibi üzerine davacının oturduğu daireye İstanbul Anadolu 8. İcra Müdürlüğünün 2012/21983 Esas sayılı dosyasına istinaden 09.10.2017 tarihinde tahliye emri gönderildiğini, davacının bu olay üzerine eşinin ipotek işlemlerinden haberdar olduğunu, yapılan tüm işlemlerin asıl sebebi olan ipoteğin davacının onayı alınmaksızın yapıldığından ötürü geçersiz olduğunu, davacının satışa rızasının olmadığını, taşınmazın aile konutu niteliğinde olduğunu belirterek 4721 sayılı Türk Medeni Kanun’un (4721 sayılı Kanun) 194 üncü maddesi gereğince taşınmazın üçüncü kişilere devir ve temlikinin önlenmesi amacıyla tedbir konulmasına, ipoteğin kaldırılarak tapu devir ve tescil işlemlerinin iptaline, taşınmazın davacı ve ailesi adına tesciline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
II. CEVAP
1. Davalı … süresi içinde cevap dilekçesi sunmamıştır.
2. Davalı banka vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazın arsa vasfında olduğunu, … Yapı Şirketinin doğmuş, doğacak borçlarının teminatını oluşturmak üzere birinci derecede 800.000,00 TL bedelle ipotek tesis edildiğini, borçlulara yasal ihtaratlar yapıldığını, borcun ödenmemesi üzerine ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla icra takibi başlatıldığını, takip neticesinde 10.04.2014 tarihinde yapılan açık arttırmada 427.000,00 TL bedelle bankaya ihale edildiğini, bu konuda ihalenin feshi davası açıldığını, reddedilerek kesinleştiğini, İİK 134.madde gereğince taşınmazın mülkiyetinin bankaya geçmiş olduğunu, bu nedenle davanın konusuz kaldığını, davacının kötü niyetli olup davalı olarak gösterdiği eşiyle hareket ettiğini, ipotek konulmasının üzerinden 14 yıl, icra takibinin başlatılmasından itibaren ise 6 yıl geçtiğini, dava açmaktaki amacın bankanın alacağını engellemek olduğunu, … Yapı Şirketinin aile şirketi olup yapılan işlemlerden davacının haberdar olmamasının mümkün olmadığını, eşlerin iyi niyetli olmadıklarını, taşınmazın arsa vasfında olup ipotek tesisi sırasında aile konutu olabileceğini davacı bankanın bilebilecek durumda olmadığını, tapu siciline güven ilkesi sonucu iyiniyetli olarak ipotek tesis edip kredi kullandırdığını, bankanın iyiniyetinin korunması gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
A. İlk Derece Mahkemesi’nin Birinci Kararı
İlk Derece Mahkemesi’nin 13.12.2018 tarih ve 2017/1061 Esas, 2018/1045 Karar sayılı kararı ile sübut bulmayan davanın reddine karar verilmiştir.
B. Bölge Adliye Mahkemesi’nin Gönderme Kararı
1.İlk Derece Mahkemesi’nin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tümü yönünden istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
2. Bölge Adliye Mahkemesi’nin 26.10.2021 tarih ve 2019/956 Esas, 2021/1706 Karar sayılı kararı ile dava harçlarının kamu düzeninden olduğu, tapu kaydının iptali ve tesciline ilişkin davalar nispi harca tabi olduğu, taşınmazın değeri üzerinden nispi harç tamamlattırılmadan müteakip işlemler yapılamayacağı, nispi peşin harç noksanlığının tamamlattırılması, tamamlandığı takdirde işin esasına girilmesi, tamamlanmaması halinde 490 sayılı Harçlar Kanunu’nun 30 uncu maddesi gereğince işlem yapılması gerekirken, harç eksikliği tamamlanmadan yargılamaya devamla işin esası hakkında karar verilmesi yasaya aykırı olduğu; kabule göre de dosya kapsamında davaya konu taşınmaz son durumunu gösterir tapu kaydı ve ipotek akit tablolarının getirtilmediği görülmekle hataya değinilmesi gerektiği gerekçesi ile 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 353 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinin (3) numaralı alt bendi gereğince davacının istinaf başvurusunun kabulü ile, esası incelenmeden İlk Derece Mahkemesince verilen kararın kaldırılmasına, açıklandığı şekilde davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine, kararın kaldırılma nedenine göre, davacının sair istinaf itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına karar verilmiştir.
C.İlk Derece Mahkemesi’nin Son Kararı
İlk Derece Mahkemesi’nin yukarıdaki başlıkta tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; dava konusu taşınmaz nedeniyle İstanbul Anadolu 13. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2019/155 Esas sayılı dosyasında tapu iptal ve tescil davasının taraflarının aynı olmadığı, bekletici mesele yapılması talebinin reddine karar verildiği; dava konusu taşınmazın 25.05.2000 yılında tam hisse ile satış yoluyla 3181 yevmiye ile edinilmiş olduğu, taşınmazın davalı … adına olup, taşınmaz üzerine davalı … tarafından 23.07.2004 tarih, 7992 yevmiye nolu ve 08.05.2006 tarih ve 8704 yemiye nolu resmi senet akit tablosu ile davalı … Bankası adına ipotek tesis edildiği, ipotek esnasında taşınmazın arsa vasfında olduğu, arsa üzerinde muhkim bir bina bulunduğu, ekspertiz keşfi ve incelemesi yapıldığı, tapuda arsa olan taşınmazda bina olduğunun tespit edildiği, davalı bankanın taşınmazda bina olduğundan ve tarafların bu binada oturduklarından haberdar olduğu, mahkememizce yapılan keşifte binada davacı ve ailesinin oturduğu ve aile konutu olarak kullanıldığının tespit edildiği, ipotek tesisi işlemi sırasında davacının açık onayı alınmadığı davalı … tarafından … Yapı Malzemeleri San. ve Tic. Ltd. Şti. borçlarının teminatını oluşturmak üzere konulan ipoteğin kaldırılmasına, dava konusu taşınmazın davalı … Bankası A.Ş. adına olan tapu kaydının iptali ile önceki malik davalı eş … adına tesciline, karar vermek gerektiği hususunda tam bir vicdani kanaate varıldığı gerekçesi ile davanın kabulüne, İstanbul ili … parsel sayılı olup … adresinde bulunan taşınmaz üzerine davalı… Bankası tarafından Ümraniye 2. Bölge Tapu Müdürlüğü 23.07.2004 tarih 7992 yevmiye nolu ve 08.05.2006 tarih 8704 yevmiye nolu resmi senet akit tablosu ile davalı … tarafından … Yapı Malzemeleri San. ve Tic. Ltd. Şti. borçlarının teminatını oluşturmak üzere konulan ipoteğin kaldırılmasına, dava konusu taşınmazın davalı … Bankası A.Ş. adına olan tapu kaydının iptali ile önceki malik davalı eş … adına tesciline, karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesi’nin yukarıda belirtilen kararına karşı davalı banka vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B.İstinaf Sebepleri
Davalı banka vekili istinaf dilekçesinde özetle;ipotek işlemi üzerinden çok uzun süre geçtiğini, tapuya güvenerek bankanın işlem yaptığını, tapu kayıtlarında arsa vasfında olduğunu ve aile konutu şerhinin bulunmadığını, icra takibinin durdurulması için çeşitli davaların açıldığını ve reddedildiğini ileri sürerek kararın tümü yönünden kaldırılmasını, yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle karar verilmesini talep etmiştir.
C.Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesi’nin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu taşınmazın eski tapusunun ve ipotek akit tablosunun incelenmesinde davalı …’in taşınmazda 29/64 hissesi olduğu, ipoteğin kaldırılması talebi taşınmaz dava tarihinden önce ihale yoluyla satıldığı, bu nedenle ipoteğin kalkmış olduğu, ipoteğin kaldırılması talebi yönünden talebin reddine karar verilmesinin gerektiği; ipotek tesis tarihinde taşınmazın aile konutu olduğunun sabit olduğu, dava konusu gayrimenkul üzerine davacı eşin rızası alınmadan davalı … nedeniyle konulan ipotek işleminin bu nedenle ipotek tarihi itibari ile geçersiz olduğu ve iptali gerektiği; ipoteğin geçersiz olması nedeniyle sonraki işlemlerin de hukuken geçerli olmadığının kabulünün gerektiği gerekçesi ile 6100 sayılı Kanun’un 353 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (2) inci alt bendi gereğince davalı banka vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile yeniden esas hakkında hüküm kurmak suretiyle ipoteğin kaldırılması talebinin reddine; tapu iptali tescil davasının kabulü ile … parselde kayıtlı arsa vasıflı, davacı ve eşi tarafından aile konutu olarak kullanılan “…” adresine ait keşifte 1006 ada 27 parsel 3 nolu daire olarak tespit edilen taşınmazın aile konutu olması nedeniyle davalı … hissesi dikkate alınarak 29/64 payının davalı banka adına olan tapu kaydının iptali ile 29/64 hissesinin davalı … adına tapuya kayıt ve tesciline; davalı banka vekilinin diğer itirazlarına konu istinaf başvurusunun 6100 sayılı Kanun’un 353 üncü maddesinin (1) inci fıkrasının (b) bendinin (1) inci alt bendi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesi’nin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı banka vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davalı banka vekili temyiz başvuru dilekçesinde özetle; bekletici mesele yapılması gerekirken talebinin reddine karar verilmesinin hatalı olduğunu; dava konusu taşınmazın aynı olduğunu ve birbirini etkileyeceğini, taşınmazın tapu kaydında arsa vasfında olduğunu, üzerine kaçak olarak bina inşaa edilmiş olmasının ve bunun aile konutu olduğunu bilmesinin bankadan beklenemeyeceğini, aynı evde yıllardır birlikte yaşayan ailenin, aile şirketi nedeniyle işlemlerinden haberdar olmadığının kabulünün mümkün olmadığını, Yargıtay’ın bir çok kararında bu durumda eşlerin birlikte hareket ederek kötü niyetli olarak dava açtığının kabul edildiği kararlarının olduğunu ileri sürerek Bölge Adliye Mahkemesi kararının tümü yönünden bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, aile konutu nedeniyle tapu iptal ve tescil davasında, eşlerin birlikte hareket edip etmediği ile davanın kabulüne karar verilmesinin hatalı olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.
2. İlgili Hukuk
4721 sayılı Kanun’un 2 üncü maddesi, 194 üncü maddesi, 4721 sayılı Kanun’un 1023 üncü maddesi, 6100 sayılı Kanun’un 369 uncu maddesinin birinci fıkrası, 370 inci maddesi ile 371 inci maddesi.
3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2.Temyizen …, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere, delillerin takdirinde hata görülmemesine göre usul ve kanuna uygun olup davalı banka vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
26.12.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
—
T.C.
Yargıtay
2. Hukuk Dairesi
2023/951 E., 2023/6441 K.
“İçtihat Metni”
MAHKEMESİ : Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 2. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2020/749 E., 2022/1597 K.
KARAR : İstinaf başvurusunun kabulü ile yeniden esas hakkında hüküm kurulması
İLK DERECE MAHKEMESİ : Bursa 2. Aile Mahkemesi
SAYISI : 2017/1169 E., 2019/476 K.
Taraflar arasındaki ipoteğin kaldırılması davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir
Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun kabulüne, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın kabulüne karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Şirket vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı eşin, davacının rızası ve izni olmadan ortak aile konutunu davalı şirket lehine ipotek ettirdiğini, bu durumdan satış ilanı ile haberdar olunduğunu bildirerek, aile konutu üzerindeki ipoteğin kaldırılmasına, Bursa 7. İcra Müdürlüğü’nün 2016/5043 Talimat numaralı dosyasında taşınmazın satışının teminatsız olarak durdurulmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
II. CEVAP
Davalı şirket vekili cevap dilekçesinde özetle: ipotek tesis edildiği anda davacı eşin rızasının olduğunu, ipoteğin borçlusunun davalı …’ya icra dosyasında tebligat çıkartıldığını, tebligatın davacı eşe 27.10.2016 tarihinde tebliğ edildiğini, tebliğ mazbatasında imzası olduğunu, ipotekten haberdar olduğunu bildirerek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıdaki tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; ipotek tesisine ilişkin işlemden önce taşınmazın tapu kütüğünde “aile konutu” olduğuna ilişkin bir şerh bulunmadığı, buna göre, davalı şirketin ipoteğe ilişkin kazanımı iyiniyetli olması halinde korunacağı, davacı tarafın, davalı şirketin kötüniyetli olduğunu gösteren bir delil sunamadığını, lehine ipotek tesis edilen davalı şirketin kötüniyetli olduğu kanıtlanamadığını, tapuya güven ilkesini esas alan 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun (4721 sayılı Kanun) 1023 üncü maddesi koşulları işlem tarafı olan davalı şirket lehine gerçekleştiği, toplanan delillerden, dava konusu taşınmazın aile konutu olmadığının anlaşıldığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle, davanın kabulü koşullarının oluştuğunu belirterek hükmün tamamı yönünden İlk Derece Mahkemesinin kararının lehlerine kaldırılmasını talep ederek istinaf yoluna başvurmuştur.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dosya kapsamı ile aile konutu olan dava konusu taşınmazın, davacı kadın eşin rızası olmaksızın davalı erkek eş tarafından borcuna karşılık olarak diğer davalı şirket lehine ipotek tesis ettirildiği, olayların akışı karşısında davacının dava açmakta haklı olduğu, İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne ve dava konusu taşınmaz üzerindeki ipotek nedeniyle başlatılan icra dosyasındaki satışın durdurulmasına karar verilmesi gerekirken, reddine karar verilmesinin usul ve kanuna aykırı olduğu gerekçesi ile istinaf başvurusunun kabulüne, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın kabulüne, … nolu bağımsız bölümde davalı … adına tapuya kayıtlı, konut vasıflı taşınmazın tapu kaydı üzerine 06.11.2009 tarih ve 14627 yevmiye numarası ile … Yapı Malzemeleri San. ve Tic. A.Ş. lehine 150.000,00TL’lik borcuna karşılık olarak konulmuş olan ipoteğin kaldırılmasına, Eskişehir 2. İcra Müdürlüğünün 2016/13487 Esas sayılı icra dosyasındaki ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla icra takibi dosyası ve Bursa 7. İcra Müdürlüğünün 2016/5043 Talimat nolu icra dosyasındaki, dava konusu taşınmazın satışının durdurulmasına karar kesinleşinceye kadar tedbiren satışın durdurularak uygulanmasına karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Şirket vekili tarafından temyiz isteminde bulunulmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davalı Şirket vekili temyiz dilekçesinde özetle, taşınmaz üzerinde aile konutu şerhi bulunmadığını, müvekkili şirketin iyi niyetli olduğunu, davacının taleplerinin zamanaşımına uğradığını, satışın durdurulmasına karar verilmesinin de usul ve kanuna aykırı olduğunu belirterek Bölge Adliye Mahkemesi kararının hükmün tamamı yönünden bozulmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava, aile konutu nedeniyle ipoteğin kaldırılması davası olup, uyuşmazlık taşınmazların aile konutu vasfında olup olmadığı, davacı tarafın taşınmaza ipotek konulması sırasında rızasının alınıp alınmadığı, eldeki davada ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile icra takibinde satışın durdurulmasına karar verilip verilemeyeceği noktasında toplanmaktadır.
2. İlgili Hukuk
4721 sayılı Kanun’un 2 nci, 6 ncı, 194 üncü maddesi; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 190 ıncı, 194 üncü maddesi, 369 uncu, 370 inci ve 371 inci maddeleri.
3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2.Temyizen …, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı şirket vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
25.12.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
—
T.C.
Yargıtay
2. Hukuk Dairesi
2023/766 E., 2023/6087 K.
“İçtihat Metni”
MAHKEMESİ : Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/2883 E., 2022/3101 K.
KARAR : Başvurunun esastan reddi
İLK DERECE MAHKEMESİ : Ünye Aile Mahkemesi
SAYISI : 2021/650 E., 2022/282 K.
Taraflar arasındaki tapu iptal ve tescil davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir. Kararın davalı … vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve husumet, yargılama gideri ve harçları yönünden eksikliklerin tamamlanması için dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.
Gönderme kararı sonrasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.
Kararın davalı … vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı … vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı dava dilekçesinde özetle; eşi … adına … parsel, 14 bağımsız bölüm, 2 inci katta konutlarının olduğunu, aile konutu olan daireyi rızasını almadan 29.03.2019 tarihinde davalı …’na sattığını bu sebeple … parsel 14 bağımsız bölüm kat 2 de tapuda kayıtlı taşınmazın tapu kaydı iptal edilerek … adına aile konutu şerhi konulmak suretiyle tapuya tescilini talep ve dava etmiştir.
II. CEVAP
1. Davalı … cevap dilekçesi sunmamıştır.
2.Davalı … vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin iyi niyetli olduğunu ve diğer davalı … arasında “Konut Satışı Ön Sözleşmesi” imzalandığını, bu sözleşmeye göre; taşınmazın 130.000,00 TL bedelle satılması konusunda tarafların anlaştığını, müvekkilinin diğer davalı … ile ilk defa taşınmaz satışı konusunda görüşmeler esnasında tanıştığını, müvekkilinin davaya konu olay açısından iyi niyetli 3.kişi konumunda olduğunu ve taşınmaz üzerinde aile konutu şerhi bulunmadığını, Mahkeme tarafından ihtiyati tedbir konulmasının müvekkilinin mülkiyet hakkını zedelediğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
A. İlk Derece Mahkemesinin Birinci Kararı
İlk Derece Mahkemesinin 02.03.2021 tarih, 2020/70 Esas, 2021/168 Karar sayılı kararı ile davacı eşin taşınmazın devrine açık rızası bulunmadığı o halde eşin açık rızası alınmadan yapılan işlemin geçerli olduğunu kabul etmek imkansız olduğu gerçekleşen bu durum karşısında dava konusu taşınmazın aile konutu olduğu tanık beyanları,kolluk tarafından tanzim edilen tutanak nezninde ve yapılan keşifle anlaşıldığı gerekçesiyle; davanın kabulü ile … parsel sayılı taşınmazın Fen Bilirkişisi …’in 20/01/2020 havale tarihli rapor ve ekindeki krokide A harfi ile gösterilen 4/82 arsa paylı,mesken niteliğindeki 2. Kat 14 no’lu bağımsız bölümün dahili davalı adına olan tapu kaydının iptali ile davacının eşi … adına tapuya kayıt ve tesciline ve bu bölüm üzerine aile konutu şerhi konulmasına karar verilmiştir.
B. Bölge Adliye Mahkemesinin Gönderme Kararı
1.İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı … hükmün tamamı yönünden istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
2.Bölge Adliye Mahkemesinin 27.10.2021 tarih ve 2021/1855 Esas, 2021/2935 Karar sayılı kararı ile eksik hasım ve inceleme ile hüküm kurulması usul ve kanuna aykırı olduğu, adli yardım sadece davacı kadını yargılama sürecinde ilgili harcın ödenmesi yükümlülüğünden kurtaracağından davanın 10.000,00 TL üzerinden davanın görülerek yargılama gideri ve harçların da bu bedel üzerinden değerlendirilmesinin de hatalı olduğu, bu itibarla davalının istinaf isteminin kabulü ile yukarıda belirtilen eksikliklerin tamamlanarak bir karar verilmesi için kararın tümüyle kaldırılarak Mahkemesine gönderilmesi, istinaf başvurusunun kabul sebebine göre diğer istinaf itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına karar verilmiştir.
C. İlk Derece Mahkemesinin Son Kararı
İlk Derece Mahkemesinin yukarıdaki başlıkta tarih ve sayısı belirtilen kararı ile yapılan yargılama ve toplanan deliller sonucunda dava konusu … parsel sayılı taşınmazın dosya kapsamında dinlenen tanık beyanlarında da söz konusu taşınmazda davacı ve ailesinin uzun zamandan beri yaşadıkları yine Ünye İlçe Emniyet Müdürlüğünün 29.07.2019 tarihli araştırma tutanağında taşınmazda davacı ve eşinin ailesi ile ikamet ettiği, 25 yıldır bu adreste ikamet ettikleri şeklinde tutanak tanzim edildiği, dolayısıyla dava konusu edilen taşınmazın aile konutu olduğu, aile konutunun, hak sahibi eş tarafından devri ve konut üzerindeki hakların sınırlandırılması, diğer eşin açık rızasına bağlı olduğu, davacı eşin taşınmazın devrine açık rızası bulunmadığı o halde eşin açık rızası alınmadan yapılan işlemin geçerli olduğunu kabul etmek imkansız olduğu, gerçekleşen bu durum karşısında dava konusu taşınmazın aile konutu olduğu tanık beyanları,kolluk tarafından tanzim edilen tutanak nezninde ve mahkememizce yapılan keşifle anlaşıldığına göre bu bölümün tapusunun iptali ile davacının talebi doğrultusunda eşi adına tescilini ve bu bölüm üzerine aile konutu şerhi konulmasına karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı … istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Davalı …; istinaf dilekçesinde; iyi niyetli üçüncü kişi konumunda olduğunu tapuya güven ilkesi gereği kazanımının korunması gerektiğini belirterek hükmün tamamı yönünden istinaf buşvurusunda bulunmuştur.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararıyla; İlk Derece Mahkemesi kararında usule ve esasa ilişkin herhangi bir aykırılığın bulunmadığı, davanın esasıyla ilgili hükme etki edecek tüm delillerin dava dosyası içinde bulunduğu, kanunun olaya uygulanmasında ve gerekçede hata edilmediği, bu nedenle inceleme konusu kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu gerekçesi ile davalı … vekilinin istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı … vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davalı … vekili; iyi niyetli olduğunu, kararın usul ve kanuna aykırı bulunduğunu ileri sürerek; istinaf dilekçesindeki beyanlarını tekrarla tüm yönlerden kararın bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, aile konutu olduğu iddia edilen ve üçüncü kişiye satışı yapılan taşınmazın aile konutu niteliğinde olup olmadığı, tapu kaydının iptali ve tescil davasının kabulünün doğru olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.
2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 190 ıncı, 194 üncü, 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 inci ve 371 inci maddeleri, 4721 sayılı Kanun’un 6 ncı ve 194 üncü maddesi.
3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2.Temyizen …, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı … vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
07.12.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
İlk yorum yapan siz olun