Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, 03.03.2025 tarihli ve 2024/15165 Esas, 2025/2237 Karar sayılı ilamında, iş sözleşmesi sona ermeden düzenlenen ihtiyari arabuluculuk anlaşma belgesinin geçerli kabul edilemeyeceğine hükmetti. Kararda, iş sözleşmesi sona ermediği hâlde işçiye kıdem ve ihbar tazminatı ödenmesinin arabuluculuğun amacıyla bağdaşmadığı vurgulanarak, işçilik alacaklarının avans adı altında arabuluculuk süreciyle ödenmesinin hukuk düzenince korunamayacağı belirtildi.
DAVACI, İŞ SÖZLEŞMESİ DEVAM EDERKEN ARABULUCUYA YÖNLENDİRİLDİ
Davacı işçi, 03.10.2015 ile 31.10.2022 tarihleri arasında çalıştığı işyerinde, işveren tarafından 29.06.2022 tarihinde ihtiyari arabuluculuk görüşmesine çağrıldığını, bu süreçte arabulucu huzurunda kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, fazla mesai, yol ve yemek ücreti gibi çeşitli alacaklar adına ödeme taahhüdü içeren bir tutanak düzenlendiğini ileri sürdü. Davacı vekili, bu anlaşmanın müvekkilinin iş sözleşmesi devam ettiği sırada yapıldığını ve söz konusu anlaşmanın gerçekte bir fesih olmadığını belirterek arabuluculuk tutanağının iptalini talep etti.
MAHKEMELER, ANLAŞMA BELGESİNİN GEÇERSİZLİĞİNE HÜKMETTİ
Van 2. İş Mahkemesi, iş sözleşmesinin sona ermediği bir tarihte düzenlenen anlaşma belgesinde kıdem ve ihbar tazminatı ödenmesinin çelişki teşkil ettiğini belirterek, 2022/222306 numaralı ihtiyari arabuluculuk tutanağının iptaline karar verdi. Van Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi de, bu kararı yerinde bularak istinaf başvurusunu esastan reddetti. Her iki mahkeme de, söz konusu ödemenin avans niteliğini taşıdığını ve bu durumun arabuluculuğun amacına aykırı olduğunu değerlendirdi.
YARGITAY: FESİH OLMADAN YAPILAN ÖDEME AVANSTIR, ANLAŞMA GEÇERSİZDİR
Davalı vekilinin temyiz başvurusunu değerlendiren Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, iş sözleşmesi sona ermeden kıdem ve ihbar tazminatı ödenmesinin, yıllık izinlerin paraya çevrilmesinin ve bu ödemelere dayalı anlaşmaların geçersiz olacağına hükmetti. Kararda, iş sözleşmesinin sona ermediği hâlde yapılan ödemelerin “avans” niteliği taşıdığı ve bu ödemenin arabulucu önünde yapılmasının hukuki sonuç doğurmayacağı ifade edildi. Ayrıca iş sözleşmesi devam ederken yıllık ücretli izin hakkının parasal alacağa dönüştürülmesinin de kabul edilemeyeceği açıkça belirtildi.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME VE KANUN DAYANAĞI
Yargıtay kararında, 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu’nun 18/5 maddesi esas alınarak; arabuluculuk sürecinin temel amacının mevcut bir uyuşmazlığın çözümü olduğu, uyuşmazlık konusu henüz doğmadan yapılan anlaşmaların bu amaca aykırılık taşıdığı belirtildi. Ayrıca 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 370 ve 371. maddeleri uyarınca yapılan temyiz incelemesinde, yerel mahkeme kararlarının usule ve kanuna uygun olduğu sonucuna varıldı.
SONUÇ: YARGITAY, ARABULUCULUK ANLAŞMASININ İPTALİNİ ONADI
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, Van Bölge Adliye Mahkemesi’nin kararını onayarak, iş sözleşmesi sona ermeden yapılan arabuluculuk anlaşmasının geçersiz olduğuna ilişkin kararın yerinde olduğunu tescil etti. Temyiz giderleri temyiz eden tarafa yükletildi ve karar kesin olarak verildi.
ANAHTAR KELİMELER: ihtiyari arabuluculuk, işçilik alacakları, kıdem tazminatı, yıllık izin, iş sözleşmesinin feshine bağlı alacaklar, Yargıtay kararı, anlaşma tutanağının iptali.