Düğün organizasyonu için yapılan ödemelerin, organizasyonun iptali halinde iade edilip edilmeyeceği tartışmalı bir konudur. Özellikle organizasyon şirketleriyle yapılan sözleşmelere düğün iptal edilse bile ödemenin iade edilmeyeceğine dair hükümler eklenmektedir. Ancak Yargıtay 3. Hukuk Dairesi’nin 2023/390 E., 2023/1695 K. sayılı kararı, bu konuda önemli bir içtihat niteliği taşımaktadır.
Taraflar arasında 14.09.2019 tarihinde gerçekleşmesi planlanan düğün organizasyonu için bir sözleşme imzalanmış ve davacı bu kapsamda organizasyon şirketine 18.400 euro ödeme yapmıştır. Ancak düğün iptal edilmiştir. Davacı, iptal kararını davalı şirkete bildirmesine rağmen ödemenin iade edilmemesi üzerine dava açmıştır.
Davalının savunması
Davalı taraf, sözleşmedeki ilgili hüküm uyarınca yapılan ödemenin iadesinin mümkün olmadığını, bu hükmün bir “cezai şart” niteliği taşıdığını ve iptal halinde bedelin iade edilmeyeceğine dair düzenlemenin geçerli olduğunu savunmuştur.
İlk derece mahkemesi kararı
İlk derece mahkemesi, organizasyon şirketinin kusuru olmadığını, bu nedenle kâr kaybı talep edebileceğini ancak alınan bedelin tamamının iadesinin gerektiğini belirterek 15.600 euro’nun iadesine hükmetmiştir.
Bölge adliye mahkemesi kararı
İstinaf incelemesi sonucunda, organizasyon şirketinin zarara uğradığını ispat etmediği, cezai şarta ilişkin hükmün ise haksız şart niteliğinde olduğu belirtilmiştir. Bu nedenle ilk derece mahkemesi kararı kaldırılarak davanın tamamen kabulüne karar verilmiştir.
Yargıtay değerlendirmesi
Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, somut olayda organizasyonun iptal edildiği tarihten sonra davalı şirketin başka bir organizasyon yapıp yapamayacağı, salonu kiraya verip veremeyeceği gibi hususların yeterince araştırılmadığını tespit etmiştir. Ayrıca, sözleşmeye cezai şart konulmuş olsa dahi bu şartın tüketici aleyhine dengesizlik yaratacak şekilde düzenlenip düzenlenmediği ve müzakere edilip edilmediği değerlendirilmeden karar verilmesini hukuka aykırı bulmuştur.
Yargıtay’ın sonucu
Yargıtay, davalının bazı temyiz itirazlarını yerinde görmemiş ancak organizasyon şirketinin uğradığı zarar olup olmadığının yeterince araştırılmadığı gerekçesiyle Bölge Adliye Mahkemesi kararını bozmuştur. Bu çerçevede, davalı şirketin gerçekten zarar görüp görmediği, organizasyonun iptali sonrası aynı tarihe başka bir organizasyon yapılma imkanı olup olmadığı ve salonun yeniden kiralanıp kiralanmadığı gibi hususlar yeniden değerlendirilecektir.
Hukuki değerlendirme
Bu karar, organizasyon sözleşmelerinde yer alan “iptal halinde bedel iade edilmez” şeklindeki standart hükümlerin her zaman geçerli olmadığını açıkça ortaya koymaktadır. Özellikle tüketici sözleşmelerinde, bu tür tek taraflı düzenlemeler “haksız şart” niteliğinde olup, geçersiz sayılabilir. Ayrıca organizasyon şirketlerinin zarar iddialarını somut verilerle ispat etmeleri gerekmektedir.
Sonuç
Tüketici konumundaki taraflar, düğün gibi organizasyonları iptal ettiklerinde, yapılan ödemelerin tamamen yanması gibi bir sonuçla karşı karşıya kalmayabilirler. Ancak organizasyon şirketi gerçekten zarar gördüğünü ve başka bir organizasyon yapma imkanı bulamadığını ispat ederse, kâr kaybı talep edebilir. Bu karar, organizasyon sözleşmelerinde tarafların hak ve yükümlülüklerinin dengeli bir şekilde belirlenmesi gerektiğini ve tüketicilerin korunması ilkesinin gözetileceğini ortaya koymaktadır.
İlk yorum yapan siz olun