Bedelli askerlik uygulamasıyla birlikte çalışanların en çok merak ettiği konulardan biri, “bedelli askerlik için işten ayrılma durumunda kıdem tazminatı hakkı var mı?” sorusudur. Özellikle 2025 yılı itibarıyla hem işçiler hem de işverenler açısından bu konu, iş hukuku uyuşmazlıklarında sıkça gündeme gelmektedir. Bu yazımızda, bedelli askerlik kıdem tazminatı, askerlik nedeniyle işten ayrılma tazminat hakkı ve Yargıtay kararlarının uygulaması ele alınacaktır.
BEDELLİ ASKERLİK NEDİR?
Bedelli askerlik, askerlik hizmetini fiilen uzun süre yapma zorunluluğu olmaksızın, belirlenen süre ve bedel karşılığında yerine getirme imkânı tanıyan bir uygulamadır. 7179 sayılı Askeralma Kanunu ile düzenlenen bedelli askerlik, Türkiye’de zorunlu askerlik yükümlülüğünün bir alternatifi olarak kalıcı hale getirilmiştir.
ASKERLİK NEDENİYLE İŞTEN AYRILMA HAKKI
4857 sayılı İş Kanunu’nun 14. maddesi (kıdem tazminatına ilişkin hükümler) uyarınca, işçinin askerlik hizmeti nedeniyle iş sözleşmesini feshetmesi halinde kıdem tazminatına hak kazanacağı düzenlenmiştir. Burada önemli olan husus, işçinin işten ayrılma sebebinin askerlik yükümlülüğüne dayalı olmasıdır.
Dolayısıyla işçi, zorunlu askerlik görevini yerine getirmek için işten ayrıldığında kıdem tazminatını talep edebilir.
BEDELLİ ASKERLİKTE KIDEM TAZMİNATI ŞARTLARI
Bedelli askerlikte, işçinin işten ayrılmasının nedeni tartışma konusu olmuştur. Çünkü bedelli askerlikte fiilen uzun süre askerlik yapılmamakta, genellikle kısa süreli temel eğitim alınmaktadır.
Yargıtay’ın yerleşik içtihatları doğrultusunda, bedelli askerlik için işten ayrılan işçi de kıdem tazminatı hakkına sahiptir. Burada gerekçe, işçinin fiilen silah altına alınması ve askerlik yükümlülüğünü yerine getirmesidir. İşçi, bedelli askerlik kapsamında dahi olsa askerlik nedeniyle işten ayrıldığında kanuni olarak kıdem tazminatını talep edebilir.
2025 yılı itibarıyla, bedelli askerlik nedeniyle işten ayrılan işçilerin kıdem tazminatı hakları konusunda uygulama Yargıtay kararlarıyla netleşmiş durumdadır. Ancak uygulamada işverenler tarafından farklı yorumlar yapılmakta ve bu durum işçi-işveren uyuşmazlıklarına yol açabilmektedir.
YARGITAY KARARLARINDA BEDELLİ ASKERLİK VE KIDEM TAZMİNATI
Yargıtay, çeşitli kararlarında şu hususları vurgulamıştır:
-
Bedelli askerlik dahi olsa, işçinin işten ayrılma sebebi askerlik hizmetidir.
-
İşçi, iş sözleşmesini askerlik nedeniyle feshederse kıdem tazminatına hak kazanır.
-
İşverenin “bedelli askerlik gönüllülük esasına dayanıyor” savunması, Yargıtay tarafından kabul edilmemektedir.
-
Önemli olan, işçinin fiilen silah altına alınmasıdır.
Dolayısıyla Yargıtay’ın yerleşik görüşü, bedelli askerlik nedeniyle işten ayrılan işçiye kıdem tazminatı ödenmesi gerektiği yönündedir.
İŞÇİNİN HAKLARI VE İŞVERENİN YÜKÜMLÜLÜKLERİ
İşçi, bedelli askerlik için işten ayrıldığında:
-
İşverene yazılı fesih bildirimi yapmak,
-
Askerlik sevk belgesini veya celp kağıdını ibraz etmekle yükümlüdür.
İşverenin yükümlülükleri ise:
-
İşçiye kıdem tazminatını ödemek,
-
İşten ayrılış bildirgesini SGK sistemine doğru kodla girmek,
-
İşçinin diğer yasal haklarını (varsa yıllık izin, fazla mesai alacağı vb.) ödemektir.
2025 yılı itibarıyla bedelli askerlik nedeniyle işten ayrılan işçilerin kıdem tazminatları, asgari ücret artışları ve güncel kıdem tazminatı tavanı üzerinden hesaplanmaktadır.
SONUÇ: HUKUKİ DESTEK ALMANIN ÖNEMİ
Bedelli askerlik nedeniyle işten ayrılma ve kıdem tazminatı konusu, işçi ve işveren arasında uyuşmazlıklara sıkça yol açmaktadır. İşverenin ödeme yapmaması, yanlış SGK çıkış kodu girmesi veya işçinin belgeleri eksik ibraz etmesi durumunda hak kayıpları yaşanabilmektedir.
Bu nedenle, hem işçilerin hem de işverenlerin hak kaybı yaşamaması için iş hukuku alanında uzman bir avukata danışmaları büyük önem taşımaktadır.
İlk yorum yapan siz olun