Davanın Konusu
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi’nin 14.04.2025 tarihli, 2025/21 E. ve 2025/2364 K. sayılı kararı; banka müşterilerinin türev işlemler nedeniyle oluşan zararlarından sorumluluğu ve icazet verilen işlemlerin sonuçlarına katlanma yükümlülüğü konularında önemli bir içtihat oluşturmuştur.
Davacı, davalı bankanın çalışanlarının yanıltıcı yönlendirmeleri sonucu yüksek riskli türev işlemler yaptığını, bu işlemler neticesinde hesabındaki varlıkların sıfırlandığını belirterek uğradığı zararların tahsilini talep etmiştir.
İlk etapta 10.000 TL üzerinden açılan dava, süreç içerisinde 715.758,04 TL’ye ıslah edilmiştir. Davacı, bankanın yanıltıcı bilgi verdiğini, boş belgeleri imzalattığını ve yatırım kararlarını yanlış yönlendirme sonucu aldığını ileri sürmüştür.
Davalı Bankanın Savunması
Davalı banka vekili, tüm işlemlerin müşteri talimatı doğrultusunda yapıldığını, davacının risk tercihini “yüksek” olarak beyan ettiğini, yapılan işlemlerden sürekli haberdar edildiğini ve telefon kayıtlarının da bunu doğruladığını savunmuştur.
Ayrıca taraflar arasında yapılan görüşmeler sonucunda zarar miktarının 1.250.000 TL olarak belirlendiği, bu tutarın davacıya ödendiği ve ibraname düzenlendiği belirtilmiştir. Banka vekili, bu ibranamenin geçerli olduğunu ve bankanın sorumluluğunu sona erdirdiğini ileri sürmüştür.
İlk Derece Mahkemesi’nin Değerlendirmesi
Ankara 9. Asliye Ticaret Mahkemesi, dosyadaki deliller ve bilirkişi raporları ışığında şu tespitleri yaptı:
-
Davacının ilk işlemlerden itibaren zarar ettiğini bilmesine rağmen aynı nitelikteki işlemleri sürdürdüğü,
-
Davalı bankanın ise çalışanlarının bankacılık mevzuatına aykırı hareket etmelerine izin verdiği, dolayısıyla tarafların eşit oranda kusurlu olduğu,
-
Zararın 1.965.758,04 TL olduğu, bankanın daha önce yaptığı 1.250.000 TL’lik ödemenin mahsup edilmesiyle davacının zararının fiilen karşılandığı sonucuna varılmıştır.
Mahkeme, türev işlemlerinin yüksek risk içeren ve talih esasına dayalı yatırım araçları olduğunu, bu işlemlerin doğası gereği zarar riskini barındırdığını vurgulamıştır.
Sonuç olarak; bankanın özen yükümlülüğünü ihlal etmediği, işlemlerin davacının bilgisi ve icazetiyle yapıldığı, dolayısıyla zararın davacı tarafından taşınması gerektiği gerekçesiyle dava reddedilmiştir.
Yargıtay İncelemesi ve Kararı
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, dosya içeriğini ve delilleri değerlendirerek ilk derece mahkemesinin kararında usul ve yasaya aykırılık bulunmadığına hükmetmiştir.
Daire, şu hususlara özellikle dikkat çekmiştir:
-
Davacının, daha önce aynı nitelikteki türev işlemlerden kâr elde ettiği dönemlerde herhangi bir itirazda bulunmadığı,
-
Aynı işlem türlerinden zarar edince bu işlemleri geçersiz saymaya çalışmasının çelişkili davranış oluşturduğu,
-
Türev işlemlerinin yüksek riskli, piyasa dalgalanmalarına ve tesadüflere bağlı yatırım araçları olduğu,
-
Bu risklerin doğrudan yatırımcı tarafından üstlenildiği,
-
Davacının söz konusu işlemlere açık şekilde icazet verdiği için oluşan zarara bizzat katlanmak zorunda olduğu tespit edilmiştir.
Bu gerekçelerle Yargıtay, mahkeme kararını onamış ve davacının temyiz itirazlarını reddetmiştir.
Kararın Önemi
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi’nin bu kararı, bankalar ve türev işlemler yapan yatırımcılar açısından emsal niteliktedir.
Karar, özellikle aşağıdaki ilkeleri pekiştirmiştir:
-
Riskli yatırım araçlarında zarar riski yatırımcıya aittir.
-
Müşteri, kendi icazetiyle yapılan işlemlerin sonuçlarından sorumludur.
-
Daha önce benzer işlemlerden kâr eden bir müşteri, zarar edince işlemlerin geçersizliğini ileri süremez.
-
Banka, gerekli bilgilendirme ve risk bildirimini yapmışsa kusur sorumluluğu doğmaz.
Bu karar, türev işlemlerde bilgilendirme yükümlülüğü, riskin paylaşımı ve icazet kavramı açısından Türk bankacılık hukukunda dengeyi belirleyen önemli bir yargı içtihadı olarak değerlendirilmektedir.
Bu karar incelemesi CN Avukatlık Ofisi tarafından hazırlanmıştır.
Detaylı bilgi almak veya hukuki destek için bizimle iletişime geçebilirsiniz.
Bu metin bilgilendirme amacı taşımakta olup, profesyonel hukuki danışmanlık yerine geçmez.
İlk yorum yapan siz olun