Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu, 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu kapsamında istihdam edilen kişilerin öğrenim durumlarına uygun kadrolara atanma taleplerinde, ilk atama teklifini hangi kurumun yaptığının belirleyici olduğuna hükmetti. Karar, bölge idare mahkemeleri arasındaki içtihat farklılığını giderirken, binlerce kamu personelini yakından ilgilendiren önemli bir uyuşmazlığa açıklık getirdi.
Kararın Künyesi
| Karar Veren Merci | Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu |
| Esas No | 2025/70 |
| Karar No | 2025/73 |
| Karar Tarihi | 11 Aralık 2025 |
| Konu | 3713 sayılı Kanun’un Geçici 15. maddesinden yararlanma şartları |
Uyuşmazlığın Konusu Ne?
Uyuşmazlık, 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu’nun Ek 1. maddesi uyarınca (terör eylemleri nedeniyle şehit veya malul olanların yakını olarak) kamuya yerleştirilen kişilerin, aynı Kanun’un Geçici 15. maddesinde düzenlenen “ünvan değişikliği” hakkından yararlanıp yararlanamayacağına ilişkin.
İki farklı bölge idare mahkemesi, aynı yasal düzenlemeyi farklı yorumlamıştı:
-
Samsun BİM 1. İdari Dava Dairesi (29.05.2025, E:2024/238, K:2025/621): Geçici 15. madde metninde açıkça “Devlet Personel Başkanlığı tarafından atama teklifinin yapıldığı tarihte” ifadesi yer aldığından, ilk ataması İçişleri Bakanlığı teklifiyle yapılan kişi bu haktan yararlanamaz. → Davanın reddi.
-
Erzurum BİM 1. İdari Dava Dairesi (06.02.2024, E:2022/3203, K:2024/393): Kanun’un amacı terör mağdurlarını korumak olduğundan, atama teklifini kimin yaptığına bakılmaksızın, kişi öğrenim durumuna uygun ünvanı hak ediyorsa atanması gerekir. → İşlemin iptali.
Samsun Bölge İdare Mahkemesi Başkanlar Kurulu, bu aykırılığın giderilmesi için dosyayı Danıştay’a gönderdi.
Yasal Düzenlemelerin Kısa Tarihçesi
3713 sayılı Kanun Ek Madde 1: İstihdam Hakkı
Terör mağduru yakınlarına kamuda istihdam hakkı ilk kez 1995’te tanındı. Zamanla atama usulü değişti:
| Dönem | Atama Teklifini Yapan Kurum | Atama Usulü |
|---|---|---|
| 1995-2013 | İçişleri Bakanlığı | Kişinin öğrenim durumuna uygun kadroya doğrudan atama |
| 2013-2016 (6495 sayılı Kanun) | Devlet Personel Başkanlığı (DPB) | Ortaöğretim ve yükseköğretim mezunları “memur” kadrosuna atanıyor; ünvan dikkate alınmıyor |
| 2016 sonrası (668 sayılı KHK) | Devlet Personel Başkanlığı (DPB) | Kişinin öğrenim durumuna uygun ünvana atama |
3713 sayılı Kanun Geçici Madde 15
25 Temmuz 2016’da 668 sayılı KHK ile eklenen bu madde, daha önce (maddenin yürürlük tarihinden önce) Ek 1. madde kapsamında göreve başlayan personelden, DPB tarafından atama teklifinin yapıldığı tarihte öğrenim durumu itibarıyla bir ünvanı (tekniker, hemşire, mühendis vb.) hak edenlerin, sınavsız olarak bu ünvana atanmasını öngörüyor.
Danıştay’ın Değerlendirmesi
Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu, kararında iki önemli tespitte bulundu:
1. Maddenin Lafzı Açık
Geçici 15. madde metninde “Devlet Personel Başkanlığı tarafından atama teklifinin yapıldığı tarihte” ibaresi yer almaktadır. Kanun koyucu, bu düzenlemenin kapsamını açıkça DPB eliyle atananlarla sınırlandırmıştır.
2. Maddenin Amacı: 2013-2016 Mağduriyetini Gidermek
2013-2016 döneminde DPB, hak sahiplerini öğrenim durumlarına uygun ünvana değil, doğrudan “memur” kadrosuna atıyordu. Örneğin, makine teknikerliği mezunu bir kişi “memur” olarak göreve başlıyor, ancak unvanı “tekniker” olamıyordu.
Geçici 15. madde, işte bu dönemde yaşanan mağduriyeti gidermek için getirildi. Yani, mezuniyetine uygun ünvana atanamayanların, sonradan bu ünvana kavuşması amaçlandı.
Oysa 1995-2013 arasında İçişleri Bakanlığı tarafından yapılan atamalarda, kişiler zaten öğrenim durumlarına uygun kadrolara yerleştiriliyordu. Bu nedenle, bu kişilerin Geçici 15. madde kapsamında değerlendirilmesine gerek bulunmuyor.
Kararın Sonucu
Danıştay, aykırılığı Samsun BİM kararı doğrultusunda giderdi:
“3713 sayılı Kanun’un Geçici 15. maddesinden yararlanabilmek için, ilk atama teklifinin Devlet Personel Başkanlığı tarafından yapılmış olması zorunludur.”
Yani:
-
İlk atama teklifi İçişleri Bakanlığı tarafından yapılanlar (1995-2013 arası atananlar) bu haktan yararlanamaz.
-
İlk atama teklifi Devlet Personel Başkanlığı tarafından yapılanlar (2013 sonrası atananlar) ise, 2016 öncesinde “memur” kadrosuna atanmış olsalar bile, öğrenim durumlarına uygun ünvana sınavsız geçiş yapabilir.
Karar, oy çokluğuyla alındı. Karşı oy görüşünde, kanunun amacının geniş yorumlanması ve İçişleri Bakanlığı eliyle atananların da kapsama alınması gerektiği savunuldu.
Kararın Pratik Sonuçları
Bu karar, özellikle 2013-2016 yılları arasında 3713 sayılı Kanun’un Ek 1. maddesi uyarınca memur kadrosuna atanan ancak önlisans/lisans mezuniyeti nedeniyle “tekniker”, “hemşire”, “mühendis” gibi bir ünvanı hak eden kişiler açısından büyük önem taşıyor. Bu kişiler, artık idareye başvurarak sınavsız şekilde ünvan değişikliği talep edebilecek.
Buna karşılık, 1995-2013 arasında İçişleri Bakanlığı teklifiyle atananlar, halihazırda öğrenim durumlarına uygun kadrolarda bulundukları için Geçici 15. madde kapsamında yeni bir hak elde edemeyecek. Ancak bu kişiler, genel hükümlere göre (örneğin kurum içi sınavlarla) ünvan değişikliği yapma imkanına sahip.
Kararın Künyesi ve Anahtar Kelimeler
-
Karar Mercii: Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu
-
Esas No: 2025/70
-
Karar No: 2025/73
-
Karar Tarihi: 11.12.2025
-
Anahtar Kelimeler: 3713 sayılı Kanun, Geçici 15. madde, terör mağduru istihdam hakkı, ünvan değişikliği, Devlet Personel Başkanlığı, İçişleri Bakanlığı, içtihat aykırılığı, Danıştay kararı
Bu makale, bilgilendirme amaçlı olup hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Somut uyuşmazlıklarınız için mutlaka bir avukata danışınız.
Yorum: Kararın isabetli olduğunu düşünüyoruz. Kanun koyucu, Geçici 15. maddeyi açıkça belli bir dönemin (2013-2016) mağduriyetini gidermek için düzenlemiştir. Madde lafzının zorlanarak İçişleri Bakanlığı dönemini de kapsayacak şekilde genişletilmesi, hem yasama tekniğine hem de kanunun amacına aykırı olurdu. Danıştay’ın bu içtihadı, kamu personel hukukunda önemli bir belirsizliği ortadan kaldırmıştır.
cecenhukuk.com için hazırlanmıştır. Kaynak gösterilerek alıntı yapılabilir.
İlk yorum yapan siz olun