Türkiye’de yükseköğretim kurumlarının akademik, kurumsal ve idari işleyişini düzenleyen 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu, 1981 yılından bu yana yürürlüktedir. Kanun, bazı konularda idareye geniş takdir yetkisi tanımış olmakla birlikte, bu yetkinin hangi sınırlar içinde kullanılacağı net olarak belirlenmemiştir. Özellikle bu durum, rektörlerin üniversite personelini görevlendirmesiyle ilgili 13/b-4. madde uygulamalarında hukuki tartışmalara yol açmaktadır.
2547 SAYILI KANUN’UN 13/B-4 MADDESİ NE DİYOR?
Yükseköğretim Kanunu’nun 13/b-4. maddesi rektörlere şu yetkiyi tanır:
“Gerekli gördüğü hallerde, üniversite bünyesindeki birimlerde görev yapan öğretim elemanlarının ve diğer personelin görev yerlerini değiştirmek veya bunlara yeni görevler vermek.”
Bu hüküm, idareye geniş bir hareket alanı sunsa da, uygulamada bazı akademik ve idari personelin cezalandırılmak ya da yıldırılmak amacıyla bu yolla görevlendirildiği yönünde eleştiriler ve yargı kararları mevcuttur. Danıştay kararları, bu yetkinin keyfi değil, kamu yararı ve hizmet gerekleri doğrultusunda kullanılmasını şart koşmaktadır.
GÖREVLENDİRME HANGİ DURUMLARDA HUKUKA AYKIRIDIR?
1. PERSONELİ ASIL GÖREVİNDEN UZAKLAŞTIRMA AMACI VARSA
Danıştay, Afyon Kocatepe Üniversitesi örneğinde olduğu gibi, bir personelin esas kadrosundan sistematik biçimde uzaklaştırılmaya çalışıldığını tespit ettiğinde, görevlendirme işleminin iptaline karar vermektedir. Süreklilik arz eden geçici görevlendirmeler, memurun asli görevini yapmasını engelliyor ve dolayısıyla hukuka aykırılık oluşturuyor.
2. GÖREVLENDİRMENİN SEBEBİ VE AMACI BELİRTİLMEMİŞSE
Görevlendirme işlemlerinin gerekçesiz ve belgesiz şekilde yapılması da iptal sebebidir. Danıştay, Mustafa Kemal Üniversitesi’ne ilişkin bir kararda, işlemde kamu yararı veya somut hizmet ihtiyacına dair hiçbir açıklama yer almadığı için işlemin iptaline hükmetmiştir.
3. BELİRSİZ SÜRELİ GÖREVLENDİRMELER
Bir başka uyuşmazlıkta, İstanbul Üniversitesi’nde daktilograf kadrosundaki bir personelin belirli bir süre belirtilmeden farklı bir fakültede görevlendirilmesi de yargıya taşınmıştır. Mahkeme ilk etapta bu durumu hukuka aykırı bulurken, Danıştay, belirsiz sürelilik tek başına iptal sebebi değildir, asıl gerekçe hizmet ihtiyacının olmamasıdır şeklinde karar vermiştir. Bu karar, görevlendirme işleminde sürenin belirtilmemesinin mutlak iptal sebebi olmadığını ortaya koymaktadır.
4. GÖREVLENDİRME NAKLEN ATAMA SONUCU DOĞURUYORSA
Danıştay, Boğaziçi Üniversitesi’ne ilişkin bir davada, geçici görevlendirmenin, fiilen naklen atama etkisi doğurduğunu tespit etmiş ve işlemin iptaline karar vermiştir. Geçici görevlendirmeler, asıl kadronun dışına sürekli şekilde çıkmayı ve personelin kalıcı biçimde başka birime kaydırılmasını amaçlayamaz. Kamu yararı, hizmet gerekleri ve geçici olma ilkesi ihlal edilmemelidir.
GÖREVLENDİRME İŞLEMİNE KARŞI HUKUKİ YOLLAR
Yükseköğretim personelinin rektörlük tarafından 13/b-4 kapsamında yapılan geçici görevlendirmelere karşı 60 gün içinde idare mahkemesinde dava açma hakkı bulunmaktadır.
Dava açmadan önce şu hususlara dikkat edilmelidir:
-
Görevlendirmenin somut ve objektif gerekçelere dayanıp dayanmadığı,
-
Asıl görevden uzaklaştırma amacı taşıyıp taşımadığı,
-
Hizmet ihtiyacına dayalı olup olmadığı,
-
İşlemin belirli bir süre ve hizmet tanımı içerip içermediği,
-
İlgili personelin rızasının bulunup bulunmadığı.
Bu unsurlardan biri veya birkaçı eksikse, görevlendirme işlemi yargı denetiminde hukuka aykırı bulunarak iptal edilebilir.
SONUÇ VE DEĞERLENDİRME
2547 sayılı Kanun’un 13/b-4. maddesi uyarınca yapılan geçici görevlendirmeler, yükseköğretim kurumlarında rektörlerin en sık kullandığı yetkilerden biridir. Ancak bu yetki sınırsız değildir. Danıştay kararları açıkça göstermektedir ki:
-
Takdir yetkisi cezalandırma aracı olarak kullanılamaz,
-
Görevlendirme işlemleri keyfi değil, gerekçeli ve hizmet odaklı olmalıdır,
-
Personelin asıl göreviyle ilişiğini koparan veya uzun süreli görev dışına iten uygulamalar hukuka aykırıdır.
Yükseköğretim personelinin bu tür uygulamalara karşı yargı yoluna başvurarak haklarını araması mümkündür. İlgili idari işlemin tebliğinden itibaren 60 gün içinde açılacak iptal davası, hukuki denetimin etkin biçimde sağlanmasına imkân tanır.
ANAHTAR KELİMELER (SEO):
2547 sayılı kanun 13/b-4, yükseköğretim personeli görevlendirme, rektör geçici görevlendirme yetkisi, üniversite personeli görevlendirme iptal, kamu görevlisi görevlendirme davası, idare hukuku atama işlemi, görev yerinin değiştirilmesi iptali
İlk yorum yapan siz olun