Devlet memurlarının görevden çıkarılmasına sebep olabilecek cezai hükümler 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nda açıkça düzenlenmiştir. Özellikle, “kasten işlenen bir suçtan dolayı 1 yıl veya daha fazla süreyle hapis cezası alanlar”ın memuriyeti sona erer hükmü, uygulamada sıkça gündeme gelmektedir.
Bu yazıda, Danıştay Onikinci Daire tarafından verilen 2018/2259 sayılı karar incelenerek, “12 ay hapis cezası 1 yıl sayılır mı?” sorusuna yargı içtihadı ışığında açıklık getirilecektir.
OLAYIN ÖZETİ: 12 AY HAPİS CEZASI NEDENİYLE MEMURİYET SONLANDIRILDI
Dava konusu olayda, Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu’na bağlı bir yurtta koruma ve güvenlik görevlisi olarak görev yapan memur, eşiyle yaşadığı bir olay sonucu kasten yaralama suçundan 12 ay hapis cezası almıştır.
Karar Yargıtay tarafından onanarak kesinleşmiş, idare ise bu ceza nedeniyle memurun, 657 sayılı Kanun’un 48/A-5 maddesinde yer alan “1 yıl veya daha fazla hapis cezası almamak” şartını kaybettiği gerekçesiyle görevine son vermiştir.
Memur bu işleme karşı iptal davası açmış, ilk derece mahkemesi memur lehine karar vermiştir. İdare ise bu kararı temyiz ederek Danıştay’a başvurmuştur.
İLGİLİ MEVZUAT: 657 SAYILI DMK VE TCK HÜKÜMLERİ
657 SAYILI DEVLET MEMURLARI KANUNU’NA GÖRE:
-
Madde 48/A-5: “Kasten işlenen bir suçtan dolayı 1 yıl veya daha fazla süreyle hapis cezasına mahkûm olmamak.”
-
Madde 98/b: Bu şartı kaybeden memurların görevine son verilir.
5237 SAYILI TÜRK CEZA KANUNU’NA GÖRE:
-
Madde 61/6: Ceza süresi hesaplanırken:
-
Bir gün = 24 saat,
-
Bir ay = 30 gün,
-
Bir yıl = Takvime göre hesaplanır (365 gün 5 saat 49 dakika).
-
DANIŞTAY’IN DEĞERLENDİRMESİ: 12 AY HAPİS ≠ 1 YIL HAPİS
Danıştay Onikinci Dairesi, 12 ay hapis cezası ile 1 yıl hapis cezası aynı şey değildir diyerek önemli bir içtihatta bulunmuştur:
-
Müddetnameye göre, 12 ay hapis cezasının karşılığı 360 gündür.
-
Ancak “1 yıl” süresi, 365 gündür.
-
Bu fark hukuki açıdan anlamlıdır; çünkü 657 sayılı Kanun açıkça “1 yıl veya daha fazla” ifadesini kullanmaktadır.
Bu nedenle, davacının aldığı 12 aylık (360 günlük) ceza, memuriyete engel teşkil etmez.
DANIŞTAY KARARI: MEMURLUĞUN SONA ERMESİ HUKUKA AYKIRIDIR
Danıştay 12. Dairesi, idarenin temyiz talebini reddetmiş, Yozgat İdare Mahkemesi’nin memur lehine verdiği iptal kararını onamıştır.
Karardan öne çıkanlar:
-
12 ay hapis cezası 365 günü bulmadığı için, memuriyete engel bir durum oluşmaz.
-
657 sayılı DMK’nın 48/A-5 maddesi açıkça “1 yıl veya daha fazla” ifadesini kullanır. Bu ifade, 360 günü değil, en az 365 günü kapsar.
-
İdarenin yaptığı işlem hukuka aykırıdır.
KARARIN UYGULAMAYA ETKİSİ: 12 AY HAPİS ALAN HER MEMUR GÖREVİNDEN ATILMAZ
Bu karar, 12 ay hapis cezası alan memurların otomatik olarak görevlerinden çıkarılamayacağını açık biçimde ortaya koymuştur.
Özellikle şu durumlarda, memuriyetin sona erdirilmesi işlemi iptale açık hale gelir:
-
Ceza tam olarak 12 ay (360 gün) ise,
-
Suç kasten işlenmiş olsa dahi,
-
Ceza ertelenmemiş ve kesinleşmiş olsa bile,
-
Süre 365 gün altında kaldığı sürece, memuriyetin kaybı hukuka aykırıdır.
SONUÇ: 12 AY CEZA, HUKUKEN 1 YIL DEĞİLDİR
Danıştay’ın bu kararı, idare hukukunda ceza süresinin teknik olarak nasıl değerlendirileceğine dair önemli bir içtihat niteliğindedir.
360 gün = 1 yıl değildir.
Bu ayrım, devlet memurlarının hak kaybı yaşamaması açısından hayati önemdedir.
İlk yorum yapan siz olun