Danıştay 15. Daire, 20.02.2019 tarihli ve 2018/808 Esas, 2019/926 Karar sayılı ilamıyla, karayoluna çıkan sahipsiz hayvan nedeniyle meydana gelen trafik kazasında, idarenin %100 oranında kusurlu olduğuna ve bu nedenle tazminat sorumluluğunun bulunduğuna hükmetmiştir.
Karara konu olayda, otoyolda seyir halinde olan bir araç, yol üzerine çıkan bir domuz sürüsüne çarpmış, kazada araçtaki bir yolcu hayatını kaybetmiştir. Hayatını kaybeden kişinin yakınları, idarenin hizmet kusuruna dayalı olarak maddi ve manevi tazminat talebinde bulunmuş; ilk derece mahkemesi, idarenin kusurunun bulunmadığı gerekçesiyle davayı reddetmiştir.
Ancak Danıştay, bu kararı hukuka aykırı bularak bozmuştur.
İdarenin hizmet kusuru nasıl oluşmuştur?
Danıştay kararında öne çıkan temel hukuki tespit şudur: erişme kontrollü otoyollar, mevzuat uyarınca hayvanların girişinin engellenmiş olması gereken, yüksek güvenlik standartlarına sahip yollar olarak tanımlanmıştır. Bu bağlamda;
-
karayollarının bakım ve onarımından sorumlu idarenin,
-
yol kenarındaki tel örgülerin sağlamlığını sağlamak,
-
trafik güvenliği tedbirlerini almak,
-
can ve mal güvenliğini temin etmek
yükümlülükleri açıkça belirtilmiştir.
Somut olayda, adli tıp kurumu tarafından hazırlanan raporda, kazanın gerçekleştiği otoyolda tel örgülerde açıklar bulunduğu ve bu açıkların domuz sürüsünün yola girmesine neden olduğu açıkça tespit edilmiştir. Bu nedenle Danıştay, kazanın meydana gelmesinde idarenin %100 oranında kusurlu olduğuna karar vermiştir.
Anayasa ve Trafik Kanunu bağlamında değerlendirme
Anayasa’nın 125. maddesi gereğince, idare, “kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlüdür.” Aynı şekilde, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu ve 6001 sayılı karayolları kanunu da idarenin ulaşım güvenliğini sağlama ve karayollarını sürekli olarak güvenli kullanıma uygun biçimde muhafaza etme görevini tanımlar.
Bu çerçevede:
-
idarenin karayolu üzerindeki trafik güvenliğini sağlama yükümlülüğü,
-
sahipsiz hayvanların otoyola çıkmasını önleyecek fiziksel tedbirleri alma zorunluluğu,
-
otoyol güvenliğini sağlayacak altyapının (tel örgü, bariyer, kamera sistemi vb.) yeterliliğini sağlama görevi
hukuken net ve tartışmasızdır.
Kararın önemi ve emsal niteliği
Bu karar, sahipsiz hayvanların karayoluna çıkması nedeniyle oluşan trafik kazalarında, idarenin tam kusur sorumluluğunun doğabileceğini açıkça ortaya koymaktadır. Aynı zamanda, trafik güvenliği konusunda idarenin ihmali bulunduğunda vatandaşların uğradığı maddi ve manevi zararların idareden tazmin edilebileceğine dair emsal bir karar niteliği taşır.
Bu karar sayesinde, benzer mağduriyetler yaşayan vatandaşlar, idari başvuru ve akabinde tam yargı davası açarak hak arama yoluna gidebilir.
Sonuç: Kamu hizmeti kusuru idarenin tazmin sorumluluğunu doğurur
Danıştay 15. Daire’nin bu kararı, idarenin kamu hizmeti kusuruna dayalı tazminat sorumluluğunu açık biçimde ortaya koymuştur. Trafik kazasına sebep olan sahipsiz hayvanın otoyola girmesinin engellenememesi, idarenin görevini yerine getirmemesi anlamına gelmiş ve bu nedenle kazadan tam kusurlu sayılmıştır.
Bu karar, hem idare hukukunda hem de trafik güvenliği konusunda ihmal kaynaklı kazalarda, vatandaşların hak arama yollarını güçlendiren ve emsal teşkil eden bir içtihat olarak hukuk tarihindeki yerini almıştır.
İlk yorum yapan siz olun