Yurt dışında yaşayan Türk vatandaşlarının ya da yabancıların Türkiye’ye geçici olarak getirdikleri yabancı plakalı araçlar, özellikle yaz aylarında sıkça gündeme gelmektedir. Ancak bu araçların kimler tarafından kullanılabileceği, ciddi yasal sınırlamalara tabidir. Bu yazımızda, en çok sorulan şu soruya net ve mevzuata dayalı cevap vereceğiz:
“Babam yurt dışından araç getirdi, araç onun adına kayıtlı. Ben onun oğlu olarak, araçta kendisi olmadan bu aracı Türkiye’de kullanabilir miyim?”
GÜMRÜK MEVZUATINA GÖRE YABANCI PLAKALI ARAÇLARI KULLANMA HAKKI KİME AİTTİR?
Ticaret Bakanlığı Gümrükler Genel Müdürlüğü tarafından yayımlanan “Yabancı Plakalı Taşıtlar İçin Yolcu Rehberi”ne göre, yabancı plakalı araçları esasen yalnızca “izin hak sahibi” yani aracı Türkiye’ye getiren kişi kullanabilir. Ancak belirli şartları taşıyan aile bireyleri için bu kurala istisnalar getirilmiştir.
HANGİ AİLE ÜYELERİ ARACI KULLANABİLİR?
Yabancı plakalı aracı, izin sahibi dışında sadece aşağıdaki kişiler kullanabilir:
-
Araç sahibinin yurtdışında yerleşik olan eşi,
-
Yurtdışında yerleşik olan çocukları,
-
Yurtdışında yerleşik olan annesi veya babası.
Bu kişilerin aracı kullanabilmesi için hem kendilerinin yurt dışında yerleşik olduğunu (185 gün kuralı) kanıtlamaları hem de akrabalık ilişkisini belgelemeleri gerekmektedir.
185 GÜNLÜK YURT DIŞI YERLEŞİKLİK ŞARTI NEDİR?
Araç sahibi ve kullanıcı aile bireylerinin, Türkiye’ye giriş yapmak istedikleri tarihten geriye doğru son 1 yıl içinde en az 185 günü yurt dışında geçirmiş olmaları gerekir. Bu süre, Emniyet Genel Müdürlüğü verileriyle gümrük sisteminde kontrol edilir.
Eğer bu şart sağlanmıyorsa, kişi yurt dışında yerleşik sayılmaz ve yabancı plakalı aracı kullanamaz.
“BABAMIN ARACINI, O YANIMDA OLMADAN KULLANABİLİR MİYİM?” SORUSUNUN NET YANITI
Şayet:
-
Hem araç sahibi baba yurt dışında yerleşikse,
-
Hem siz, onun çocuğu olarak, yurt dışında yerleşikseniz,
-
Bu durumu resmî belgelerle ispat edebiliyorsanız (pasaport, oturum kartı, vukuatlı nüfus kayıt örneği),
O halde babadan alınmış özel bir izin gerekmeden, babası araçta bulunmasa bile, çocuk aracı Türkiye’de tek başına kullanabilir.
Bu kullanım tamamen mevzuata uygundur ve herhangi bir ceza riski yoktur.
Ancak bu kişilerin denetimlerde gerekli belgeleri yanlarında bulundurmaları zorunludur.
VEKALETNAME İLE ARAÇ KULLANILABİLİR Mİ?
Hayır. Gümrük mevzuatı gereği, yabancı plakalı araçların vekaletname ile Türkiye içinde kullanılmasına izin verilmez.
Yani, baba çocuğuna vekaletname verse dahi; çocuk yurt dışında yerleşik değilse, bu vekaletin hiçbir geçerliliği olmaz.
ARAÇ YANLIŞ KULLANILIRSA NE OLUR?
Araç, izin verilen kişi dışında biri tarafından kullanılırsa:
-
Araç trafikten men edilir,
-
Gümrük idaresine teslim edilir,
-
Araç sahibine ve kullanıcıya ayrı ayrı para cezası uygulanır,
-
Gerekirse araç yurt dışına çıkarılmak üzere el konulur.
2025 yılı itibarıyla uygulanan para cezaları, 4458 sayılı Gümrük Kanunu uyarınca oldukça ciddi boyutlardadır.
GÜMRÜK İDARESİNCE GEREKLİ BELGELER NELERDİR?
Aracı kullanan kişinin aşağıdaki belgeleri yanında taşıması gerekir:
-
Kendi adına geçerli pasaport ve yurt dışı ikamet belgesi,
-
Araç sahibinin çocuğu olduğunu gösteren vukuatlı nüfus kayıt örneği,
-
Araç ruhsatı ve Türkiye’de geçerli zorunlu trafik sigortası,
-
Gümrük giriş kayıtlarında tanımlı “izin hak sahibi” ile bağın sistemde görünmesi.
SONUÇ: YASAL ŞARTLAR SAĞLANIYORSA, ARAÇ BABASIZ DA KULLANILABİLİR
Eğer:
-
Araç sahibiniz olan babanız ve siz,
-
Yurt dışında yerleşikseniz,
-
Baba-oğul ilişkinizi belgeleyebiliyorsanız,
O zaman, babanız araçta bulunmasa dahi, aracı yasal olarak kullanabilirsiniz.
Ancak bu kullanım hakkı sadece baba-oğul, eş, anne, çocuk gibi birinci dereceden akrabalık ve yurtdışı yerleşiklik ile sınırlıdır.
GÜNCEL MEVZUAT VE DANIŞMANLIK HAKKINDA
Yukarıda verilen bilgiler, T.C. Ticaret Bakanlığı Gümrükler Genel Müdürlüğü’nün 2023 tarihli “Yabancı Plakalı Taşıtlar Yolcu Rehberi” esas alınarak hazırlanmıştır.
Mevzuat zaman zaman güncellenebildiğinden, yola çıkmadan önce e-Devlet sistemi veya ilgili gümrük müdürlüklerinden teyit alınması önerilir.
İlk yorum yapan siz olun