NİŞAN PROTOKOLÜ VE DÜĞÜN SONRASI MAL PAYLAŞIMI SÖZLEŞMESİ NEDİR?

Evlilik öncesi ve sonrası ekonomik hakları güvence altına almak isteyen çiftlerin sıklıkla merak ettiği hukuki düzenlemelerin başında nişan protokolü ve düğün sonrası mal paylaşımı sözleşmesi gelir. Bu tür belgeler hem nişanlılık döneminde yapılacak harcamaları, hediyeleri ve katkıları güvence altına alır, hem de evlilikten sonra boşanma hâlinde malvarlığının nasıl paylaşılacağını önceden belirlemeye yarar.

NİŞAN PROTOKOLÜ NEDİR?

Nişan protokolü, nişanlı çiftlerin nişan sürecindeki yükümlülükleri, harcamalar, alınan takılar, düğün organizasyonu, ev eşyaları ve diğer ekonomik katkılar hakkında anlaşmaya vardıkları önleyici nitelikteki bir özel hukuk sözleşmesidir.

NİŞAN PROTOKOLÜNDE BULUNMASI GEREKEN HUSUSLAR:

• Takıların kimde kalacağı

• Nişan bozulursa masrafların nasıl karşılanacağı

• Tarafların yaptığı maddi katkılar (ev eşyası, kira, salon, organizasyon vb.)

• Hediyelerin ve taşınırların iadesi

• Varsa üçüncü şahısların (anne-baba gibi) katkılarının statüsü

Türk Borçlar Kanunu’nun 122-125. maddeleri, nişanlılık ilişkisi ve nişanın bozulması durumunda doğacak tazminat ve iade taleplerini düzenler. Ancak yazılı bir protokol bulunması, delil kolaylığı sağlar.

DÜĞÜN SONRASI MAL PAYLAŞIMI SÖZLEŞMESİ (MAL REJİMİ SÖZLEŞMESİ)

Türk Medeni Kanunu’na göre, evlilik birliği içinde edinilen mallar kural olarak edinilmiş mallara katılma rejimine tabidir. Ancak taraflar evlenmeden önce ya da sonra noterde mal rejimi sözleşmesi yaparak farklı bir düzenleme seçebilir.

MAL REJİMİ TÜRLERİ:

1. Edinilmiş Mallara Katılma (Varsayılan Rejim)

2. Mal Ayrılığı

3. Paylaşmalı Mal Ayrılığı

4. Mal Ortaklığı

MAL REJİMİ SÖZLEŞMESİ YAPMA ZAMANI:

• Evlilik öncesinde (nişan döneminde noterden yapılabilir)

• Evlilik gerçekleştikten sonra (eşlerin birlikte notere başvurması gerekir)

Bu sözleşmeler, boşanma hâlinde malvarlığı paylaşımını önceden düzenleyerek hukuki uyuşmazlıkları en aza indirir.

HUKUKİ GEÇERLİLİK VE ŞEKİL ŞARTI

Her iki belge türünün de geçerli olabilmesi için yazılı şekilde düzenlenmesi, özellikle mal rejimi sözleşmelerinin noterde yapılması gereklidir. Nişan protokolleri için ise yazılı olması yeterlidir; noter şartı aranmaz ancak noter onayı delil açısından avantaj sağlar.

HANGİ DURUMLARDA FAYDA SAĞLAR?

• Aile katkıları yüksekse (ev eşyaları, takılar vb.)

• Taraflardan biri ciddi malvarlığına sahipse

• Yurt dışı/çapraz uyruklu evliliklerde hukuki güvence gerekliyse

• İlişki sonunda uzlaşmazlık yaşanması olası görünüyorsa

SONUÇ: HUKUKİ ÖNLEM GEÇ KALMADAN ALINMALI

Nişan protokolü ve mal paylaşımı sözleşmesi, hem kişisel hem de ailevi ilişkilerde yaşanabilecek olası anlaşmazlıkların önüne geçmek için önleyici hukuk aracıdır. Evlenmeden önce veya evlilik devam ederken yapılan bu sözleşmeler, tarafların karşılıklı haklarını güvence altına alır, belirsizlikleri ortadan kaldırır.