18 Ekim 2022 tarihinde yürürlüğe giren 7418 sayılı Kanun ile Türk Ceza Kanunu’na eklenen 217/A maddesi, kamuoyunda “dezenformasyon suçu” olarak bilinen yeni bir düzenleme getirmiştir. Bu madde, özellikle sosyal medya ve dijital platformlar üzerinden yayılan yanlış bilgilerin kamu barışını tehdit etmesi durumunda cezai yaptırımlar öngörmektedir.
TCK 217/A MADDESİNİN DÜZENLEMESİ
Türk Ceza Kanunu’nun 217/A maddesi şu şekilde düzenlenmiştir:
“(1) Sırf halk arasında endişe, korku veya panik yaratmak saikiyle, ülkenin iç ve dış güvenliği, kamu düzeni ve genel sağlığı ile ilgili gerçeğe aykırı bir bilgiyi, kamu barışını bozmaya elverişli şekilde alenen yayan kimse, bir yıldan üç yıla kadar hapis cezasıyla cezalandırılır.
(2) Fail, suçu gerçek kimliğini gizleyerek veya bir örgütün faaliyeti çerçevesinde işlemesi hâlinde, birinci fıkraya göre verilen ceza yarı oranında artırılır.”
Bu düzenleme ile, özellikle dijital platformlarda yayılan ve kamu düzenini bozma potansiyeli taşıyan yanlış bilgilerin önüne geçilmesi amaçlanmaktadır.
SUÇUN UNSURLARI VE UYGULAMA ALANI
TCK 217/A maddesi kapsamında bir eylemin suç sayılabilmesi için belirli unsurların bir arada bulunması gerekmektedir:
- Özel Saik: Fiilin, halk arasında endişe, korku veya panik yaratma amacıyla gerçekleştirilmesi gerekmektedir. Bu özel saik, suçun manevi unsurunu oluşturur ve failin kastının bu yönde olması aranır.
- Gerçeğe Aykırı Bilgi: Yayılan bilginin, ülkenin iç ve dış güvenliği, kamu düzeni veya genel sağlığı ile ilgili olması ve gerçeğe aykırı nitelik taşıması gerekir.
- Aleniyet: Bilginin, belirli bir kişi grubuna değil, geniş kitlelere ulaşabilecek şekilde yayılması, yani aleniyet kazanması şarttır.
Bu unsurların bir arada bulunmaması durumunda, eylem TCK 217/A kapsamında suç teşkil etmez.
NİTELİKLİ HALLER VE CEZA ARTIRIMI
Maddenin ikinci fıkrasında, suçun nitelikli halleri düzenlenmiştir. Buna göre, eğer suç:
- Gerçek kimliğin gizlenmesi suretiyle veya
- Bir örgütün faaliyeti çerçevesinde işlenirse,
verilecek ceza yarı oranında artırılır. Bu düzenleme, suçun daha organize ve planlı bir şekilde işlenmesi durumunda daha ağır yaptırımlar öngörmektedir.
BASIN KARTI VE DEZENFORMASYON SUÇU
7418 sayılı Kanun ile 5187 sayılı Basın Kanunu’na eklenen düzenlemelerle, basın kartı alabilecek kişilerde aranan şartlara yeni kriterler getirilmiştir. Buna göre, TCK 217/A maddesi kapsamında mahkûmiyet alan kişilerin basın kartı alması veya mevcut kartlarının iptali söz konusu olabilir. Bu düzenleme, basın mensuplarının kamuoyunu doğru bilgilendirme sorumluluğunu pekiştirmeyi hedeflemektedir.
DEĞERLENDİRME VE SONUÇ
TCK 217/A maddesi, dijital çağda bilgi kirliliğinin önüne geçmek ve kamu barışını korumak amacıyla getirilmiş bir düzenlemedir. Ancak, uygulamada ifade özgürlüğü ile kamu düzeninin korunması arasındaki dengenin gözetilmesi büyük önem taşımaktadır. Özellikle gazetecilik faaliyetleri ve eleştiri hakkı kapsamında yapılan paylaşımların bu madde kapsamında değerlendirilmemesi, demokratik toplum düzeninin gereğidir.
Bu bağlamda, yargı mercilerinin TCK 217/A maddesini uygularken, Anayasa ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nde güvence altına alınan ifade özgürlüğü ilkelerini dikkate alması gerekmektedir.
İlk yorum yapan siz olun