Anayasa Mahkemesi (AYM), gözaltında kötü muameleye uğradığını iddia eden bir başvurucunun şikâyetinin ardından etkili soruşturma yürütülmediği gerekçesiyle Anayasa’nın 17. maddesinin ihlal edildiğine hükmetti. Mahkeme, başvurucuya 115 bin TL manevi tazminat ödenmesine karar verdi.
Resmî Gazete’de yayımlanan karara göre, başvurucu 16 Haziran 2020 tarihinde telefonla davet edildiği bir polis merkezinde gözaltına alındı. Gözaltında geçirdiği bir gecenin ardından adli kontrol şartıyla serbest bırakılan başvurucu, kısa bir süre sonra kötü muamele gördüğü iddiasıyla Cumhuriyet Başsavcılığı’na suç duyurusunda bulundu.
Başvurucunun İddiaları: Şiddet ve İnsan Onuruna Aykırı Muamele
Başvurucu, gözaltına alınmadan önce ifade odasında iki polis memuru tarafından darp edildiğini; ayaklarına sopayla vurulduğunu ve nezarethanede çıplak ayakla su birikintisine oturtulduğunu belirtti. Ertesi gün karakol amiri tarafından da fiziksel şiddete maruz kaldığını iddia etti. Ayrıca ilk muayenesinin yapıldığı hastanede, doktorun kendisini muayene etmeden “darp ve cebir izi yoktur” şeklinde rapor düzenlediğini, ancak serbest bırakıldıktan sonra başka bir doktorun hazırladığı raporda fiziksel şiddet izlerine yer verildiğini ifade etti.
Savcılıktan Kovuşturmaya Yer Olmadığı Kararı
Cumhuriyet Başsavcılığı, olaya ilişkin kamera kaydının bulunmadığını, ilk doktorun suçlamaları kabul etmediğini ve sağlık raporları arasında kısa bir süre farkı bulunduğunu gerekçe göstererek kovuşturmaya yer olmadığına karar verdi. Başvurucunun sulh ceza hâkimliğinde “işkence” iddiasında bulunmadığı da karar gerekçeleri arasında yer aldı.
AYM: Kötü Muamele Yasağının Usul Boyutu İhlal Edildi
Anayasa Mahkemesi, yapılan bireysel başvuru üzerine kötü muamele yasağının “usul boyutunun” ihlal edildiğine karar verdi. Kararda, savcılığın, şikayette adı geçen kolluk personelinin kimliğini tespit edip ifadelerini almadan karar verdiği ve başvurucunun yaptığı itirazın değerlendirilmesine imkân tanınmadığı vurgulandı.
Mahkeme, soruşturmadaki eksiklikler nedeniyle kötü muamele yasağının “maddi boyutuna” ilişkin değerlendirme yapmanın mümkün olmadığını ifade etti. Sonuç olarak AYM, Anayasa’nın 17. maddesinin 3. fıkrasında güvence altına alınan kötü muamele yasağının usul boyutunun ihlal edildiğine hükmetti ve başvurucu lehine 115 bin TL manevi tazminata karar verdi.
Kararın bir örneği yeniden soruşturma yapılması amacıyla ilgili Cumhuriyet Başsavcılığına gönderildi.