İş hukukunda uyuşmazlığın çerçevesini çoğu zaman fesih anı değil, ondan önce tutulmuş olan kayıt belirliyor. Sözleşmeyi, bordroyu, puantajı, izin kayıtlarını ve yazışmayı bir arada okuyor; işçi ve işveren tarafındaki dosyaları aynı yöntemle yürütüyoruz.
Danışmanlık işinde asıl mesele uyuşmazlık çıktıktan sonrası değil, belgenin baştan doğru kurulması. Sözleşmeleri ve işyeri belgelerini, sona erme ihtimalini gözeterek yazıyoruz.
İş ilişkisinin kurulması
Sözleşme türü ve yazım biçimi, ilişkinin sonraki bütün aşamalarını bağlıyor. Kalıp sözleşme kullanmıyor, metni işin niteliğine göre kuruyoruz.
- Belirli ve belirsiz süreli sözleşme ayrımı; esaslı neden koşulu (4857 m. 11)
- Deneme süresi, kısmi süreli ve çağrı üzerine çalışma, uzaktan çalışma (4857 m. 13, 14, 15)
- Görev tanımı, ücret ve yan hakların yazımı; prim ve ikramiye düzeni
- Gizlilik, buluş ve fikrî hak kayıtları; rekabet yasağının sınırları (TBK m. 444–447)
- Yabancı çalışan için çalışma izni (6735 s. K.)
- Alt işveren ilişkisinin kurulması ve muvazaa değerlendirmesi (4857 m. 2)
Çalışma koşulları ve işyeri düzeni
İşyeri belgelerinin çoğu, uyuşmazlık çıktığında delil hâline geliyor. Bu belgeleri o gün okunacak biçimde düzenliyoruz.
- Çalışma süreleri, denkleştirme, fazla çalışma ve fazla sürelerle çalışma (4857 m. 41, 63)
- Yıllık ücretli izin, mazeret izni ve ücretsiz izin uygulaması (4857 m. 53 vd., 56)
- Ücretin ödenmesi, ödeme günü ve ödenmemesinin sonuçları (4857 m. 32, 34)
- Çalışma koşullarında esaslı değişiklik ve yazılı onay (4857 m. 22)
- Eşit davranma yükümlülüğü (4857 m. 5)
- Disiplin düzeni, savunma alınması ve tutanak biçimi
- Özlük dosyası ile çalışan kişisel verilerinin işlenmesi (4857 m. 75; 6698 s. K.)
Fesih
Feshin geçerli sayılıp sayılmaması çoğu zaman sebebin kendisinden çok, sebebin nasıl belgelendiğine ve sürelere uyulup uyulmadığına bağlı kalıyor.
- Süreli fesih ve ihbar öneli (4857 m. 17)
- İşçinin haklı nedenle derhal fesih hakkı (4857 m. 24)
- İşverenin haklı nedenle derhal fesih hakkı ve altı iş günlük süre (4857 m. 25, 26)
- Geçerli neden, savunma alınması ve yazılı bildirim koşulu (4857 m. 18, 19)
- İş güvencesi kapsamının belirlenmesi: işçi sayısı, kıdem ve işveren vekili sınırı (4857 m. 18)
- İkale sözleşmesi ve makul yarar ölçütü
- Toplu işçi çıkarma (4857 m. 29) ve işyeri devrinin sonuçları (4857 m. 6)
İşçilik alacakları
- Kıdem tazminatı, hesaba giren ödemeler ve tavan uygulaması (1475 s. K. m. 14)
- İhbar tazminatı ve kötüniyet tazminatı (4857 m. 17)
- Fazla çalışma, hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil ücretleri
- Yıllık izin ücretinin sözleşmenin sona ermesinde ödenmesi (4857 m. 59)
- Ücretin ispatı, bordroya itiraz ve tanık beyanının değeri
- Beş yıllık zamanaşımına tabi alacaklar ve geçiş hükmü (4857 ek m. 3)
İşe iade
İşe iade dosyasında süreler kısa ve hak düşürücü. Fesih bildiriminin tebliğ tarihini ve arabuluculuk son tutanağının tarihini ilk gün kayda geçiriyoruz.
- Fesihten itibaren bir ay içinde arabulucuya başvuru (4857 m. 20; 7036 s. K. m. 3)
- Anlaşmazlık hâlinde son tutanaktan itibaren iki hafta içinde dava
- Feshin geçerli sebebe dayandığını ispat yükünün işverende olması (4857 m. 20)
- İşe başlatmama tazminatı ve boşta geçen süre ücreti (4857 m. 21)
- Kesinleşmeden sonra işçinin başvurusu ve işverenin işe başlatma süresi (4857 m. 21)
- Sendikal fesih iddiası ve sendikal tazminat (6356 s. K. m. 25)
Arabuluculuk ve dava
Arabuluculuk tutanağı ve anlaşma belgesi, sonradan dosyanın çerçevesini çiziyor. Bu belgeleri imzalanmadan önce inceliyoruz.
- Dava şartı arabuluculuk kapsamı ve kapsam dışında kalan işler (7036 s. K. m. 3)
- Son tutanağın ve anlaşma belgesinin denetimi; ibra kaydının kapsamı
- Belirsiz alacak davası ile kısmi dava arasındaki tercih
- Bilirkişi hesap raporuna itiraz ve hesabın denetlenmesi
- İstinaf ve temyiz sınırları
- Alacağın tahsili: icra takibi ve ihtiyati haciz
İş sağlığı ve güvenliği, iş kazası
İş kazası dosyaları hukuk, ceza ve sosyal güvenlik yönüyle aynı anda yürüyor. Üçünü birlikte takip ediyoruz.
- Risk değerlendirmesi, eğitim ve işyeri hekimi yükümlülükleri (6331 s. K.)
- İş kazası ve meslek hastalığının bildirimi (5510 s. K. m. 13, 14)
- Kurumun rücu alacağı (5510 s. K. m. 21)
- Maddi ve manevi tazminat davaları, destekten yoksun kalma tazminatı
- Kusur ve maluliyet raporlarının denetimi
- İş kazasından doğan ceza soruşturması (TCK m. 85, 89)
Sosyal güvenlik ve toplu iş ilişkileri
- Hizmet tespiti davası (5510 s. K. m. 86)
- Sigortalılık başlangıcı, prim gün sayısı ve emeklilik uyuşmazlıkları
- İdari para cezalarına itiraz
- Sendika üyeliği, yetki tespiti ve toplu iş sözleşmesi süreci (6356 s. K.)
- Grev ve lokavtın hukuki çerçevesi
Her dosyanın kapsamını iş ilişkisinin süresi, eldeki kayıtlar ve feshin biçimi belirliyor. Kapsam, süre ve ücretlendirmeyi işe başlamadan önce yazılı olarak kararlaştırıyoruz.