Ceza soruşturması ve kovuşturmasında yapılacak işin kapsamını dosyanın aşaması ve kişinin sıfatı belirliyor. Şüpheli, sanık, mağdur ve katılan bakımından atılacak adımlar birbirinden ayrı; hepsinde ilk incelediğimiz şey tutanaklar, delilin elde ediliş biçimi ve işlemeye başlamış süreler oluyor.
Müdafilik ve vekilliği aynı yöntemle yürütüyoruz: koruma tedbirlerine karşı başvuru yollarını süresinde kullanıyor, delilin hukuka uygun elde edilip edilmediğine ilişkin itirazlarımızı dosyanın her aşamasında tutanağa geçiriyoruz.
Soruşturma aşaması
Soruşturma dosyanın en dar göründüğü, buna karşılık çerçevesinin en çok belirlendiği aşama. Yakalama işleminden kovuşturmaya yer olmadığına dair karara kadar bu aşamadaki işlemleri baştan takip ediyoruz.
- Yakalama, gözaltı ve gözaltı süresinin denetimi (CMK m. 90, 91)
- İfade ve sorguda müdafi olarak hazır bulunma, beyanın tutanağa geçirilmesi (CMK m. 147, 149)
- Dosyaya erişimin kısıtlanması kararı ve buna karşı başvuru (CMK m. 153)
- Suç duyurusu ve şikâyet dilekçelerinin hazırlanması, delil sunulması
- Kovuşturmaya yer olmadığına dair karara itiraz (CMK m. 172, 173)
- İddianamenin iadesi sebeplerinin değerlendirilmesi (CMK m. 174)
Koruma tedbirleri
Tutuklama ve elkoyma kararlarının dosyanın esasından bağımsız kendi başvuru yolları var. Bu yolları süresinde ve gerekçeli biçimde kullanmak çoğu zaman esasa girmeden önce yapılacak iş.
- Tutuklama nedenleri, ölçülülük ve tutuklulukta geçecek süre (CMK m. 100, 102)
- Tutuklama kararına itiraz, salıverilme istemi ve resen inceleme (CMK m. 101, 104, 267 vd.)
- Adli kontrol ve adli kontrolün kaldırılması (CMK m. 109–115)
- Arama ve elkoyma; taşınmaz, hak ve alacaklara elkoyma (CMK m. 116 vd., 123 vd., 128)
- Bilgisayarlarda, bilgisayar programlarında ve kütüklerinde arama, kopyalama ve elkoyma (CMK m. 134)
- İletişimin denetlenmesi, teknik araçlarla izleme, gizli soruşturmacı (CMK m. 135, 139, 140)
- Koruma tedbirleri nedeniyle tazminat istemi (CMK m. 141–144)
Kovuşturma ve duruşma
Duruşmadaki iş o gün söylenenlerden ibaret değil; hangi delilin nasıl tartışıldığı, tutanağa nasıl geçtiğiyle birlikte anlam kazanıyor.
- İddianamenin ve delil listesinin incelenmesi, savunma delillerinin bildirilmesi
- Tanık, bilirkişi ve keşif taleplerinin hazırlanması; doğrudan soru yöneltme (CMK m. 201)
- Hukuka aykırı yolla elde edilen delile itiraz (Anayasa m. 38/6; CMK m. 206/2-a, 217/2)
- Suçun niteliğinin değişmesi ve ek savunma hakkı (CMK m. 226)
- Esas hakkında savunma ve mütalaaya karşı beyan
- Uzlaştırma, ön ödeme, seri muhakeme ve basit yargılama usulleri (CMK m. 250, 251, 253 vd.; TCK m. 75)
- Hükmün açıklanmasının geri bırakılması ve denetim süresi (CMK m. 231)
Kanun yolları
Kanun yolu dilekçesini duruşma tutanaklarıyla birlikte kuruyoruz; hükmün gerekçesi kadar, yargılama sırasında reddedilen taleplerin de kayda geçmiş olması gerekiyor.
- İtiraz yolu ve inceleme mercii (CMK m. 267–271)
- İstinaf başvurusu ve bölge adliye mahkemesinde duruşmalı inceleme (CMK m. 272 vd.)
- Temyiz ve temyiz edilebilirlik sınırı (CMK m. 286 vd.)
- Kanun yararına bozma ve yargılamanın yenilenmesi (CMK m. 309, 311 vd.)
- Anayasa Mahkemesi’ne bireysel başvuru
- Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’ne başvuru ve iç hukuk yollarının tüketilmesi
Mağdur ve katılan vekilliği
Suçtan zarar gören kişinin dosyadaki konumu şikâyetle başlıyor, tazminatla sürüyor. Bu dosyalarda ceza yargılaması ile hukuk davası arasındaki bağı baştan kuruyoruz.
- Şikâyet, delil sunma ve soruşturmanın genişletilmesi talepleri
- Davaya katılma ve katılanın kanun yoluna başvurma hakkı (CMK m. 237 vd., 260)
- Mağdurun ve tanığın korunması; koruyucu ve önleyici tedbirler (6284 s. K.)
- Ceza dosyasının hukuk davasına etkisi, maddi ve manevi tazminat (TBK m. 49 vd., 74)
İnfaz
Hüküm kesinleştikten sonra da yapılacak iş kalıyor. İnfaz hesabı, koşullu salıverilme ve denetimli serbestlik bakımından dosyanın yeniden ele alınması gerekiyor.
- İnfaz hesabı, koşullu salıverilme ve denetimli serbestlik tedbiri (5275 s. K. m. 105/A, 107)
- Cezanın infazının ertelenmesi; hastalık ve gebelik hâlleri (5275 s. K. m. 16, 17)
- Adli para cezasının infazı ve taksitlendirme (5275 s. K. m. 106)
- Mükerrirlere özgü infaz rejimi (TCK m. 58)
- Ceza infaz kurumu işlemlerine karşı infaz hâkimliğine şikâyet (4675 s. K. m. 4, 5)
- Adli sicil ve arşiv kaydının silinmesi (5352 s. K. m. 12)
Ticaret dosyalarıyla kesişen ceza soruşturmaları
Ticaret ve ortaklıklar hukuku büronun ana çalışma alanı olduğu için, şirket ilişkisinden doğan ceza dosyalarını ticari ve cezai yönüyle birlikte ele alıyoruz.
- Şirket yöneticileri hakkındaki güveni kötüye kullanma ve dolandırıcılık iddiaları (TCK m. 155, 157–158)
- Ticari defter ve belgelerde sahtecilik (TCK m. 204, 207)
- Karşılıksız çek ve kambiyo ilişkisinden doğan şikâyetler (5941 s. K. m. 5)
- Vergi kaçakçılığı suçları ve kanuni temsilcinin konumu (213 s. K. m. 359)
- Aklama suçu ile yükümlülere getirilen bildirim ödevleri (TCK m. 282; 5549 s. K.)
- Şirket içi incelemenin ceza dosyasına etkisi, belge ve yazışma düzeni
Her dosyanın kapsamını aşaması, kişinin sıfatı, eldeki tutanaklar ve işlemekte olan süreler belirliyor. Kapsam, süre ve ücretlendirmeyi işe başlamadan önce yazılı olarak kararlaştırıyoruz.